Thursday, April 20, 2017

మనుసుల మాట 2

                                                    
మొన్న ఒక రోజు మా ఉపాధ్యాయ ఉద్యమ మిత్రుడు పెద్దపల్లి లో ఉండే జీవన్ రాజు గారి వద్దకు వెళ్ళిన. అంతకు ముందు ఆయనకు నేను వాట్స్ అప్ లో ఇక పోస్ట్ పంపించి ఉంటి . అందులో కార్పొరేట్ స్కూల్ హాస్టల్ లో చదువే ఒక పిల్లవాని వేదన, బాధ ఎట్లా ఉంటదో ఆ అబ్బాయే రాసినట్టు, ఆ వాట్స్ అప్ పోస్ట్ లో ఉంది. .  ఆ విషయం ఆయన గుర్తు జేసి మీరు పంపిన పోస్టులో పసివాళ్ళ బాల్యాన్ని తలిదండ్రులే ఎలా నలిపివేస్తున్నారో బాగానే చెప్పిండ్రు గాని, వాస్తవానికి గ్రౌండ్ రియాలిటీ వేరేగా ఉంది సార్ అన్నాడు.
అవునా ఎట్లా ఉందేమిటీ అన్నాను.
మా మనుమడు ఇంట్లో అసలు చదువడు, ఆయనకు ఎప్పుడు చేతిల ఐ పాడ్ ఉండాలే , లేదంటే స్మార్ట్ ఫోన్ ఉండాలే, ఇయ్యకుంటే ఇల్లుపీకి పందిరి వేస్తడు . ముందుగాల తల్లులు అన్నం తినిపించేటప్పుడు వాటిని అలువాటుజేస్తున్నారు . ఆ అలువాటు ను వాళ్ళు మరువ లేక పోతున్నరు. అని అంటూ ఇంకో ఉదాహరణ చెపుతానంటూ , ఒక యెంగ్ ఫాదర్  తనకు పుట్టిన తొలుసూరు కొడుకును అతిగారాబంగా పెంచి, ఇతడు ఎటు పోయినా బండి మీద వెంట తీసుక పోవుడు అలువాటు జేసిండట . ఆఖరుకు వాడు అయ్యలెందే అడుగు ఆవల పెట్టని పరిస్తితి అట.  బడికి గూడా నువ్వు అక్కడ ఉంటేనే నేను ఉంటా అని మారాం జేస్తున్నాడట . ఇగ ఇట్లా జేస్తే గాదని , ఆ పిల్లవాన్ని హాస్టల్ లో వేసి వచ్చిండట. అని చెప్పుతూ తన మనువడిని గూడా హాస్టల్ లో వేసి వచ్చినమ్ అన్నడు.
ఆ తర్వాత మా ఇద్దరి మధ్య జరిగిన చర్చలో చాలా మంది తలిదండ్రులు పిల్లలను అతి గారాబం జేస్తున్నారు అనీ , , తమ కు ఏదైతే ఎంతో కస్టపడితే గాని అందలేదో అది తమ  పిల్లలకు  కస్టమ్ లేకుండా అందాలన్న తపన, ఆరాటం లో వాళ్ళకు అడిగిండల్లా అందిస్తూ , పిల్లలు తాము ఏదీ కోరినా తమ తలిదండ్రులు ఏదో విధంగా అందిస్తారు లే అనే సూత్రీకరణకు వచ్చే విధంగా తలిదండ్రులే కారణం అవుతున్నారనీ ,  తాము కస్టపడి దాన్ని సంపాదించుకోవాలి, కస్టపడితే గాని దాన్ని పొందలేము అన్న జ్ఞానం వారికి అందకుండా తలిదండ్రులే పిల్లలను ఈ రకంగా తయారు జేస్తున్నారని అనుకున్నాము. మన కాలం లో మన పిల్లలు ఇట్లా చూసిందల్లా అడుగక పోదురు. ఒక వేల అడిగినా అది మనకు అందుబాటులో ఉండని విషయం వాళ్ళకు చేప్బితే అర్థం జేసుకునే వాళ్ళు. కానీ ఇప్పుడు అట్లా లేదు. కొందరు పిల్లలైతే ఎవరి ప్రభావమో గానీ ఇసోంటోనివి మరి మమ్ములను ఎందుకు కన్నవని గూడా అడుగుతున్నరట , అని ఆశ్చర్య పోయినమ్.
ఇంతల నాకు ఒక విషయం యాదికి వచ్చి ఇద్దరం షేర్ జేసుకున్నం. కరీంనగర్ శివారులో ప్రతిమా మెడికల్ కాలేజీ ఉంటది. దానికి సమీపం లోని హోటల్ లో నేను ఒకసారి చాయ్ దాగుతున్న. ఇంతల నలుగురైదుగురు మెడికల్ విద్యార్థులు కూడా అక్కడికి చాయ్ కు వచ్చిండ్రు. వాళ్ళంతా హౌస్ సర్జన్ జేస్తున్నట్టు అర్థం అయింది. హౌస్ సర్జన్  తర్వాత ఏమి జేసుడు అని వాళ్ళ మధ్య చర్చ వచ్చింది.
" మా డాడీ ది పెద్ద నర్సింగ్ హోమ్ . నాకు పెద్దగా కస్టపడవలసిన అవసరం లేదు. ఈ ఎంబీ బిఎస్స్ సీటు గూడా మా డాడీ కొని ఇచ్చిందే " అని ఒకరు అంటే, మరొకరేమో " మా డాడీ ఎన్ని కొట్లైనా ఖర్చు పెట్టి నాకు పీజీ సీటు కొని ఇస్తాడనీ " అనుకుంటున్నరు. డబ్బులు పెట్టి విద్యా కొనుక్కోవడం , మళ్ళీ వడ్డీతో సహా వసూలు జేసుకోవడం అయిపోతున్నదికదా అని  అనుకుంటూ ,  ప్రొఫెషనలిజం ఎక్కడున్నది అని ఇద్దరం వాపోయినమ్. .

మహా విప్లవ యోధుడు , రెవెల్యూషనరీ లెజెండ్ గా పిలువబడే  " చేగువెరా " , తాను డాక్టర్ చదువు చదివినప్పటికినీ తాను డాక్టర్ గా కంటే విప్లవకారునిగా సమాజానికి ఎక్కువ న్యాయం చేయగలనని నమ్మి  , అమెరికా  ఆధిపత్య ధోరణితో లాటిన్ అమెరికా దేశాలను అణిచివేస్తన్నప్పుడు ఆయన దక్షిణ అమెరికా లోని గ్యాటిమాల లో విప్లవమ్ లేవదీసి దాన్ని ఇతర లాటిన్ అమెరికా దేశాలకు విస్తరింప జేసిన వాడు, ఫెడరల్ క్యాస్త్రో ప్రభుత్వం లో మంత్రిగా, విదేశీ రాయబారిగా ,కమ్యూనిస్ట్ ప్రభుత్వం లో ఎన్నో బాధ్యతల్లో  పనిజేసిన వాడు . అలాంటి ఆయన కొడుకు ఒక సారి ఏదో వేదిక నుండి మాట్లాడుతూ " మా నాన్న మాకు ఏమీ సంపాదించి కూడబెట్టకుండా మాకు మహోపకారం జేసిండని " చెప్పిండట . కానీ మనకు ఇప్పుడు, అంబానీలు, ఆదానీలు ఆదర్శమై పోతున్నారు.తమ సంతానానికి సంపద కూడా బెట్టి ఇస్తే సరిపాయే , విలువల వలువలు ఎంత ఊసిపోయినా మాసిపోయినా ఫరువాలేదని తలిదండ్రులు,  తమ తమ అయ్యవ్వలు సంపద కూడా బెట్టి ఇవ్వాలని పిల్లలు భావిస్తున్న పరిస్తితి.

Friday, April 14, 2017

మనుసుల మాట 1

                                                    

తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి రైతులకు ఎరువులు ఉచితంగనే ఇస్తడట అన్న ముచ్చట చదివినంక చిన్నప్పుడు మా నాయిన జెప్పిన సాత్రమ్ మతికచ్చింది . ఆయిన ఏదన్న ముచ్చట జెప్పుతే అది కథ తీరుగానే ఉండేది.

వందేండ్ల కిందట మా ఉర్లే పొద్దుగాల  ముంతవట్టుకొని పోకడగూడా అడివిలకే ఉండేదట. అంటే అడివి ,  ఊరును ఆనుకొనే ఉండేదట . నెమలి పిట్టెలు మేతకోసం అప్పుడప్పుడు పంట సెండ్లళ్లకు వచ్చేటియట. ఒక నెమిలి పిట్ట రోజు అడివంచుదాక వచ్చి పంట సేండ్ల వడి ఏరుక తిని పోయెదట. ఆ నెమిలి పిట్టెను గమనిస్తున్న ఓ ఇగురమంతుడు , " నెమిలి పిట్టే , నెమిలి పిట్టే , నువ్వు రోజు అడివిల నుంచి ఇంత దూరం దాకా నడిచి వచ్చి ధాన్యం ఏరుక తింటున్నవ్ గదా , నీకు గంత కస్టమ్ ఎందుకు ,  నడిచి నడిచి నీ సొగసు, వొయ్యారం , అందమంత అలిసిపోతాంది  , నాకు రోజుకు నీ ఒంటిమీదున్న ఒక్క ఈక పీకి ఇస్తివా అంటే నీకు రోజు తినే అంత ధాన్యం , అడివంచుదాక తెచ్చి ఇస్తా , నీకు ఈ సేను సెలకల సుట్టు దిరిగే కస్టమ్ లేకుంట నీకు సేవ జేస్త ,"  అన్నడట .
నెమలి పిట్టెకు ఇదేదో చాలా బాగానే ఉంది గదా అనిపించిందట. సరే మంచిది అని ఒప్పుకున్నదట . ఇగ అప్పటి నుంచి రోజు అడివిల నుంచి నెమిలి పిట్ట బయిటికి రాంగానే ఈ ఇగురమంతుడు ఓ బుట్టనిండా ధాన్యం తీసుకపొయ్యి దాని ముందట వెడితే , అది ఆ ధాన్యం తిని ఓ ఈక అతనికి ఇచ్చి అడివిలకు పోయి నిద్రపోయెదట . కొన్ని రోజులకు నెమిలి పిట్టే పెయి మీదున్న ఈకలన్నీ ఒడిసి పోయినై. ఈకలు ఒడిసిపోయినంక , ఇగురమంతుడు ఇటుదిక్కు మర్రి చూడ లేదు. కడుపులకు ఆహారం లేక, ఎగిరి పొయ్యేతందుకు రెక్కలకు ఈకలు లేక కస్టపడి ఆహారం వెదుక్కోనే అలవాటూ ఓపిక లేకుంట పోయింది. అందం వొయ్యారం అన్నీ లేకుంట పోయినై. బూరు పీకిన కోడి తీరుగా సొడలు , సోడలు పోతున్నదట , నడువలేక.   ఆకరికి   రేసుకుక్కల వేటకు నెమలి పిట్టే బలై పోయిందట " అని మా నాయిన సాత్రమ్ అయిపోయిందన్నడు.  

రైతులు పండిచ్చిన పంటకు గిట్టుబాటు దర లేక రైతులు ఎంతగా అల్లల్లలాడి పోతున్నారో అందరం దినామ్ చూస్తునే ఉన్నాం. . వాళ్ళ ఆత్మహత్యలు ఆపండి అని నెత్తినోరు కొట్టుకుంటూ దేశమంతా మొత్తుకున్నాగూడా  రైతుల ఆత్మహత్యలు ఇయ్యాల కొత్తయా అని సర్కారు ఎదురు ప్రశ్నలు వేసిన ఉదంతాలు చూసినమ్. ఇయ్యాల పుక్కటికే ఎరువులు ఇస్తామంటే ఇండ్ల ఏదో మతులబు ఉండున్టది అని జనమంతా  అనుకుంటుండ్రు. రసాయన ఎరువుల కూడు తిని ఆరోగ్యాలన్నీ పాడై పోతున్నయని ఒగదిక్కు లోకమంతా కొడై కూస్తుంటే ఈనే ఇప్పుడు "  రసాయన ఎరువులు ముద్దు ఆరోగ్యాలు రద్దు " ,  " ప్రజల ప్రాణాలు, పైసలు- ప్రైవేటు విద్యా వైద్యాల పాలు " . అంటూ కుయుక్తులు జేస్తున్నడు .  నిజంగా సర్కారుకు చిత్తశుద్ది ఉంటే ప్రైవేటుకు తావులేని విధంగా నాణ్యమైన విద్యా వైద్యం ప్రజలందరికీ సమానంగా ఉచితంగా  అందేటట్లు చూస్తూ రైతులు పండిచ్చిన పంటకు గిట్టుబాటు దర చెల్లించే ఏర్పాటు జేస్తే ఏ ఉచితాలు ప్రజలు ప్రభుత్వం నుండి కోరుకోరు.

పైనజెప్పిన కథల ఇగురమంతుని ప్రేమంతా ఈకల మీదనే గాని నెమలి పిట్ట ఆరోగ్యం, ఆకలి మీద కానట్టే ఇక్కడ సర్కారోని ప్రేమంతా ప్రజల ఓట్ల మీదనే గాని వాళ్ళ బతుకుదెరువు మీదగాదన్న సత్యాన్ని ప్రజలు గ్రహిస్తారని ఆశిద్దాం.

                          

Monday, April 3, 2017

ఇంటిమీదెవుసమ్ 39

                                             


ఇయ్యాల పొద్దుగాల మొక్కలకు నీళ్ళు పడుతుంటే ఒక గొప్ప అనుభూతి కలిగింది. నవవవలాడుతున్న, తోట కూర, పాల కూర , మొక్కలు ఒకవైపు, మరో వైపు పోంగా పోంగా దక్కిన బిడ్డల తీరుగా ఆనిపకాయ పిందెలు మరో వైపు ఆరోగ్యంగా కండ్లకు కనిపించేవారకు , నేను పోస్తున్న నీళ్ళు వాటికి జీవధారాలు అవుతుంటే, వాటి భాష  కంటికి కనిపించక పోయినా నీవేదో మంచిపనే  చేస్తూన్నావని మొక్కలు అనుకుంటున్నట్టు ఒక భావన మనుసులో మెదిలింది .  ఒక  ఎంతో హాయి అనిపించింది. కాకుంటే నేను కురిపిస్తున్న ప్రేమంతా చివరికి వాటిని కూర వండుకోవడానికే గదా అనుకున్న. కానీ,  వేతనం తీసుకొనే అయినా , ప్రతిఫలాపేక్ష  లేకుండా చేసిన కొన్ని పనులు  గూడా , నాకు గొప్ప సంతృప్తిని ఇచ్చిన , కొన్ని పాత జ్ఞాపకాలు కూడా మనుసుల సుళ్ళు దిరుగుతూ  మీతో పంచుకోవాలని ఒక్కటే ఆరాట పడుతున్నై .


డిగ్రీ కాంగానే ఏరకమైన ట్రెనింగ్ లేకుండానే గంగారం హైస్కూల్లో లెక్కల సార్ గా ఉద్యోగం వచ్చింది. అది అప్పుడు అప్ గ్రేడెడ్ హైస్కూల్ కనుక 8 వ తరగతే పెద్ద క్లాస్. మొట్టమొదటి సారిగా ఎనిమిదవ తరగతి కి వెళ్ళిన. అంతవరదాకా వాళ్ళకు లెక్కల సారు ఫలానా అంటూ లేకపోవడం చేత నా బోధన పట్ల చాలా ఆసక్తిగా ఎదురు చూస్తున్నారు. ( ఈ ఎండాకాలం ల సాయంత్రం నీళ్ళ తడికి మన కూరగాయల మొక్కలు నీళ్ళకోసం ఎదిరిచూస్తున్నట్టే ) . నన్ను నేను పరిచయం చేసుకున్న. మీ వాడినే, నేనూ నిన్నటిదాకా మీ తీరుగనే క్లాస్ లో కూచోని చదువుకున్నోన్నే. మీ తిప్పల ఎట్లుంటదో తెలిసినోన్నే. అయితే లెక్కల అంత  అలుకటి సబ్జెక్ట్ ఇంకోటి లేదు. అని కొన్ని నిత్య జీవితం లో ఉపయోగపడే విషయాలు లెక్కలతో అనుసంధానం ఉన్నవి చెప్పిన. నా బెరుకూ పోయింది, వాళ్ళకు కూడా సహజంగా లెక్కల సార్ అంటే ఉండే భయం పోయింది. ఆ పీరియడ్ అంతా అట్లా ముచ్చట్ల తోటే గడిసి పోయింది.

తెల్లవారి నేను వాళ్ళకు బీజగణిత సమీకరణ సాధనాలు చెప్పాల్సి ఉంది.  పోతె ,  పోతేనే నేను ఈ రోజు మీకు  ఒక కథ చెప్పుతా అని మొదలు పెట్టంగానే , పిల్లల్లో ఉండే సహజమైన ఉత్సుకతతో చెప్పండి సార్ చెప్పండి సార్ అని కోరస్  పలికిండ్రు. ఎండా కాలం మాపటీలి ఇంటిముంగట పట్టెమంచం వేసుకొని ఒక తాత , మనువడు పండుకున్నరట .  అప్పటి రోజులల్లో ,   మన తెలంగాణ  గ్రామాలల్లో ఉండే చెరువలల్లా నీళ్ళు పుష్కలంగా ఉండేటియి . అందుకని ఎక్కడెక్కడి నుంచో పక్షులు తెలంగాణ చెరువులళ్ళకు వలసలు  వఛ్చేటియి . అట్లా ఒక కొంగల గుంపు ఈ తాత మనువడు పండుకున్న మంచం పైనుండి పోతున్నయట .. మనువడు పైనుండి పొయ్యే కొంగలను లెక్కవెడుతున్నడట. అవి తేపకు ఒకటి వెనుకకు  ,మరోటి  ముందుకు రావడం తోటి మనువడు లెక్కవెట్టలేక పోతున్నడట  . ఏహ్ నీ యవ్వ ! ఈ కొంగలు సల్లగుండ లెక్కవెడుదామంటే కుదిరి చస్తలెవ్వు . తాత ! ఆ పైనుంచి పోతున్న  కొంగలు ఎన్నే అని అడిగండట . తాత నిదానంగా లెక్కవెట్టి , ఇగో మంచిగ యిను మళ్ళా ఊకూకే అడుగకు అంటూ , అన్నీ , అన్నీ , ఆన్నిల సగం, సగం ల సగం , నాతోటి కలుపుకుంటే నూరు ,అని చెప్పిండట. పిలగానికి కోపం వచ్చిందట లెక్క అర్థంకాక. తాతా పోరన్ని గాజూసి లెక్కజెప్పుమంటే కైతికాలు జేస్తున్నవ్ లే, మాపటీలి బువ్వకుండాకాడ అరుసుకోమని అమ్మకు చెప్పిన్నంటే నీ తిక్క కుదురుతది అన్నడట . ఓహ్ మొగోనికి అగ్గువ దొరికిందోయ్ షికాయత్ జేసుడు. నీకు నేను చెప్పింది అర్థం జేసుకొనే తెలివి లేక , నా మీద ఎగురుడేనా ? ఏమన్నా ఆలోచన చేసుడు ఉన్నదా లేదా అన్నడట . పిల్లలు మీరు చెప్పండోయ్ అన్న. చాలా సేపు పిల్లలు తర్జన బర్జన్లు వడ్డరు . రక రకాల నంబర్లు చెప్పినారు. ఆ జవాబు ఎట్లా వచ్చింది అంటే ఎవరు చెప్పలేదు. సరే మనకు ఏదైయానా తెలువకుంటే లెక్కల్లో దాన్ని x అంటమని తెలుసుకదా అంటే అందరూ ఓహ్ !  అన్నారు. సరే అన్నీ అంటే x అనుకుందాం సరేనా. అన్నీ , అన్నీ , ఆన్నిల సగం, సగం ల సగం నాతోటి కలుపుకుంటే నూరు కదా ? పిల్లలు కోరస్ గా అవును అన్నారు. x +x +x/2+x/4+1=100 . ఈ సమీకరణాన్ని సాధించండి అంటే , సాధించిన పిల్లలు ,  పైన పోతున్న కొంగల గుంపుల ఉన్న కొంగలు 36 సార్ అని , ఆనాడు చెట్టుమీది నుండి ఆపిల్ పండు భూమి మీద ఎందుకు పడ్డదో కనుగొన్న సర్ ఐజాక్ న్యూటన్ వలె ఎగిరి గంతులేస్తూ చెప్పిండ్రు. ఇగ అప్పటి నుండి నా లెక్కల పీరియడ్ అంటే పిల్లలు ఇస్టంగా వినేటోల్లు . నా పాఠం పిల్లలు ఇస్టంగా విన్న ప్రతీ సారీ మనుసుకు గొప్ప సంతృప్తి కలిగేది. అయితే నేను మొట్టమొదటి సారి పాఠం చెప్పిన లెక్క మా నాయిన చిన్నప్పుడు నాకు చెప్పిందే. గమ్మతి ఏందంటే , మా నాయిన కు సదువు రాకపోయేది.   

Wednesday, March 29, 2017

ఇంటిమీదెవుసమ్ 38

                                                   

నిన్న ఉగాదినాడు మధ్యాహ్నం షహీదా రాసిన " అమూల్యం " కథ చదువుతున్న . కథా  కథనం అద్భుతంగా ఉన్నందున అందులో లీనమై పోయిన. ఉన్నట్టుండి ఒక్కసారి  పెద్దచప్పుడుతోటి గేటు దీసిన చప్పుడు వినిపిస్తే ఒక్కసారి గిరుక్కున అటుదిరిగి చూసిన.  చూసేవారకు అది మా గేటు కాదు. ఎదురింటి గేటు తెరిచిన ఆ ఇంటి ఇల్లాలు ఒక ఆవును తన గేటు లోపలికి ఆహ్వానిస్తూ కనిపించింది. ఉగాది పర్వదినం కదా ? గోమాతకు అన్నం పెడితే పుణ్యం వస్తుందని ఏ మహాత్ముడు చెప్పాడో ఆవుకు పరమాన్నం పెట్టి అది తింటుంటే దాని చుట్టూ తిరిగి దండం బెడుతున్నది. వండిన అన్నం ఆవులకు విషతుల్యం అని ఆమెకు తెలియక పోవచ్చు. ఆవుల జీర్ణాశయం మనకు వలె ఉండదు. పచ్చి గడ్డి మేసి అరిగించుకోవాలి కనుక దాని కడుపు నాలుగు భాగాలు ఉంటుంది. ఉడికిన ఆహారం తింటే దానికి ఎసిడిటీ అవుతుంది. కానీ అవతలి వైపు ఏమైతే వారికేమిటి ? వారికి కావాల్సింది ఇనిస్టెంట్ పుణ్యం కదా? ఈ ఇల్లాలే ఉగాది ముందు ఆమె అత్తగారు ఊరునుండి కొడుకు దగ్గరకని వస్తే పెద్ద గొడవ జేసి ఆమె తన ఇంటి నుండి వెళ్లిపోయేదాకా సతాయించి నానాయాగీ జేసిన  విషయం వాడంతా చూసింది. కనీ , పెంచీ పెద్దజేసీ విద్యా బుద్దులు చెప్పించి ప్రయోజకుణ్ణి జేసి ఈమెకు జోడీ జేసిన  కొడుకు వద్దకు ఆ తల్లి వస్తే ఆమెకు పిడికెడు మెతుకులు పెట్టాలే అన్న సోయి లేదు కానీ ఆవుకు అన్నం బెట్టి తేరగా పుణ్యం కొట్టేద్దామన్న సంకల్పం మాత్రం పుష్కలం. ఆమెకు బూత దయ,భక్తీ ,  పూజా పునస్కారాలంటే  చాలా ఇస్టమ్  అని వాడ వాడంతా అనుకోవాలని ఆమె ఆరాటం మరి. అప్పుడప్పుడు వ్రతాలనీ  , పూజలనీ వాడవాడంతటిని  పెరంటాలు పిలుస్తది .

యాబై ఏండ్ల కిందటి మా నాయిన జేసిన ఉగాది పండుగు మతికివచ్చింది ఈ సంఘటనతోటి. ఉగాది నాడు మాపటీలి మా ఇంట్ల ఎడ్లకు పండుగు జేసేది మా నాయిన. మాది మూడు నాగండ్ల ఎవుసమ్. ఆరు ఎడ్లు పెద్దై , రెండు చిన్నెడ్లు ఉండేటియి. ..చిన్న పలుకంచే నిండా అన్నీటికి ఒక్కొక్క బూరె , నానవెట్టిన తౌడు గలిపిన ఉలువ గటుక , ముందట వెట్టి అవి తినేదాకా నాయిన అక్కడనే వాటి తోటే ఉండేది. అప్పుడు జెప్పిండు నాయిన ఉడికిన పదార్థాలు పశువులకు  కడుపునిండ పెట్టవద్దని. ఎడ్లు , మనకు దేవుని కంటే గూడా ఎక్కువ అని చెప్పేటిది. వాటికస్టం తోటే మనం బతుకుతున్నం , వాటి చాకిరిలోనే మన బతుకులు , అని చెప్పేటిది. ఎవుసానికి ఎడ్లు మా ఆవుల మందనుంచే వచ్చేటియి . ఆయిన వాటిని పానం లెక్క అరుసుకునేది. ఆయిటి పనులు మొదలైనై అంటేనే , తడువకుంట ఇంటి అటుకు మీద దాసిపెట్టిన తెల్లజొన్న సొప్ప వేస్తుండే  ఎడ్లకు. పగటీలి  పొంటే నాగండ్లు ఇడిసినప్పుడు ఒక్కొక్క ఎద్దుకు గంపేడు గంపేడు కంకెన పొట్టు  , కంది పొట్టు పెడుతుండే.  కడుపునిండా నీళ్ళు తాగవెట్టి నంక గాని నాగండ్లు కట్టనియ్యక పొయ్యేది. ఆయిటిల వరినాట్లు అయినయంటే మళ్ళా వానలు ఎనుకకు వట్టి భూములు మంచిగా ఆరి పొడి దుక్కికి నాగటి సాలు వచ్చేదాకా ఎడ్లకు రికాము ఉండేది. అందుకే అందురు,  అసలేరుల (ఆశ్లేష కార్తే ) ముసలెద్దు గూడా లెంకలు (రంకెలు) గొడుతది అని. మళ్ళా మాగిజొన్న దుక్కులు , జొన్న పోతలు అంటే గోదావరి వొడ్డెంబడి ఉన్న గ్రామాలకు పెద్ద  పనిపండుగు. అప్పటి జొన్న పోతలు అంటే ఇప్పుటి  పిలగాండ్లకు పరీక్షల సీజన్ తీరుగా ఉండేది అప్పటి కాలం ల. నడిజాము దిరిగినంక  ఓ రాత్రి , అంటే గోరుకొయ్యలు వంగినయంటేనే ఎడ్లను రాత్రి మేపుకు కంచెకు తీసుక పొదురు. ప్రతి రైతుకు ఒక అయిదారెకురాల కంచె ఉండేది. తెల్లారేదాకా వాటిని కంచేల కడుపునిండా మేపుకొనివద్దురు. ఇగ ఇంటికాడ తల్లులు తెల్లవారెటాళ్ళకు అన్నం కూర వండి గంపలల్లా వెట్టి తయారు గా ఉందురు. అటు కరకర పొద్దువోడుస్తున్నది అంటే ఇంటికి వచ్చిన మొగోళ్ళు మొఖాలు కడుక్కోని ఇంతదిని నాగండ్లకు కొడార్లు వేసు కొని చేన్లళ్లకు బైల్దేరుదురు. జొన్నపోతలకు కొందరు "గొఱ్ఱు" గట్టి పోస్తే కొందరు నాగండ్ల తోటి జొన్న పోత   పొసెటోల్లు . మా నాయిన ఐతే మాత్రం " గొఱ్ఱు' పోతే పోసేది. జడ్డిగమ్ కు మూడు రంద్రాలు ఉంటై . ఒక్కొక్క రంధ్రానికి ఒక కంక గొట్టం జతజేయబడి నాగటి సాలు వెంట ఇంచులోపట విత్తనం బడే తీరుగా ఉండేది గోఱ్ఱుపోత . పొద్దుగాల కట్టిన గొఱ్ఱు మధ్యాహ్నం పొంటెలు ఇడిసి మళ్ళా కట్టిండ్రు అంటే చీకటి అయ్యేదాకా జొన్న పోత సాగుతనే ఉండేది. "ముందో మందు " అంటా , జొన్న పోత మాది ముందు అయిపోయిందని చెప్పుకోవడాన్ని గొప్పగా అనుకుందురు. పసులను పాణం తీరుగా అరుసుకుందురు అదే తీరుగా పనిజేయించుకుందురు . పశువుల గొడ్డుచాకిరి మనుషుల మేధో, శ్రమ శక్తి కలగలిసి బంగారు పంటలు  పండించేవాళ్లు.  వానా కాలం ల అయితే గొడ్ల కొట్టం , గడ్డి పైకప్పు ఉరిసేది, గొడ్లు  ఉచ్చలు పోసేటియి .రోజూ పొద్దుగాల పెండదీసుడు పెద్ద గండం తీరు ఉండేది. ఉరిసిన నీళ్ళు , పోసిన ఉచ్చ ఎత్తి పోస్తుంటే నెత్తిల నుంచి , మొఖం మీద నుంచి , బొచ్చె దాకా  పెయ్యంతా  కారేడిది . నేను గూడా ఎన్నోసార్లు అట్లా ఎత్తిపోసిన . వాటికి చాకిరీ జేస్తే అన్నం దొరుకుతది అనేది ఆనాటి మా ప్రత్యక్ష అనుభవం , విశ్వాసం కూడా .కానీ ఇప్పుడు  ఆవుల ఆలన పాలన నుంచి మనిషిని దూరం జేసి , దుక్కిటెడ్లను ఎవుసానికి దూరం జేసిన పని పూర్తయింది.   ఎవుసానికి ఎడ్లు లెవ్, దొడ్లే ఆవులు లెవ్ . .  కానీ  ఆవులకు  పూజలు జెసి దండం బెడితే పుణ్యం వస్తదని , అది మన విశ్వాసం అని నీతి మాటలు చెప్పుతున్నరు పెద్ద పెద్దోల్లు .

Thursday, March 23, 2017

ఇంటిమీదెవుసమ్ 37 .

                                                            

1980 -1990 ప్రాంతం లో నాతోబాటుగా ఊపాధ్యాయ ఉద్యమం లో కలిసి పనిజేసిన ఒక మిత్రుడు ఈ మధ్యన మా ఇంటికి వచ్చిండు. పాత రోజులను జ్ఞాపకం చేస్తూ ప్రభుత్వ పాఠశాలలు ఇట్లా అయిపాయే గద అంటూ చాలా బాధ పడ్డడు . ఆ నాడు బడిలో పిలగాండ్లకు కొదువ లేకుండే, చాలినంత మంది ఉపాధ్యాయులు లేకుండిరి, చాలినన్ని తరగతి గదులు లేకుండే. అట్లాంటిది    ఊరూరికి 3,4 తరగతి గదులు ఉన్న బడులు మూతలువడి పశువులకు, అసాంఘిక కార్యక్రమాలకు నెలవై పాయే అని మదన పడుతూ ,  ఆనాడు మనం ఎంత చెప్పినా,  ఎహ ! వీళ్ళు గిట్లనే అంటరు అని లెక్కజెయ్యక పాయిరి .  ఇదే ముచ్చట మనం ఇప్పుడంటే ,   మా తప్పు ఏమున్నది? సర్కారు విధానాలు చెయ్యంగనే బడులు మూతలువడుతున్నాయని బాధ్యత లేనట్టు మాట్లాడుతున్నరు అన్నడు.   కాదా మరి సర్కారుది ఏమీ తప్పే లేదా అని నేను మాట్లాడంగానే గయ్యిమని ఇంతేత్తున లేసిండు. అరే భై సర్కారంటేనే గట్లుంటది , ఎంతసేపు ఒకవిషయాన్ని ,  ప్రజలకు అందకుంటా జేసి దాన్ని అందేటట్లు చేయడానికి తాను చాలా ప్రయత్నం చేస్తున్నట్టు నాటకం ఆడుతది , కానీ ఆ రంగం లో పనిజేస్తున్న వాళ్ళకు సోయి ఉండాలే కదా అన్నడు. సోయి అంటే ఏమి చేయాల్సి ఉండే అంటవ్ అన్నా. ఏ రంగం ఐనా బతికి బట్ట కట్టాలే అంటే ఆ రంగం లో ఉన్నవాళ్ళు ఎప్పటికప్పుడు ఆధునికం అవుతూ తన ఆచరణకు  పదును పెట్టుకుంటూ అమలు తీరు ప్రయోజనకంగా ఉందా లేదా అని తనకు తానే పరీక్ష పెట్టుకోవాలే అన్నడు.  అంటే ఎట్లా అని అడిగిన.
రైతు మారుతున్న ఋతువులకు అనుగుణంగా తన  పంటను మార్చుకుంటూ , ఆ పంట వేయడానికి దుక్కి తయారు జేసేకాన్నుంచి ఎలాంటి విత్తనం ఎంచుకోవాలే , అడుగు పెంట ఏమి వెయ్యాలే, ఎంత మాసర వెయ్యాలే, నీటి అవసరం ఎంత ఎన్ని రోజులకు పంటకు వస్తది , అన్న విషయాల పట్ల ఒక సమగ్రమైనా అవగాహనతోటి పంట వేస్తడు , ఏడాదికి ఏడాది పంట తీస్తనే ఉంటడు . ఒక్క ఏటి పంటకోసం పెద్దగా చదువుకొని ఒక రైతే ఇంత పకడ్బందీ గా పని జెస్తుంటే ,  అట్లాంటిది , సార్లు డిగ్రీలకు డిగ్రీలు పెద్ద పెద్ద చదువులు చదువుతరు , భావి తరాల కు జీవితాంతం పనికి వచ్చే చదువుల పట్ల ఎంత శ్రధ్ధ ఉండాలే అన్నడు. నిజమే కానీ వాళ్ళ చేతుల ఏముంటది చెప్పు, సర్కారు ఏది చెప్పుమంటే అది చెప్పాలే, ఎట్లా చెప్పుమంటే అట్లా చెప్పాలే, సార్లు లేకున్నా తరగతి గదులు లేకున్నా అతని బాధ్యత కాదుగదా అన్నాను. ఆయన నవ్వుకుంటా " బండి ఇరుగుతే ఎడ్ల గాయొచ్చు"  అనుకునే పటికేనే ఇట్లా అయింది. అనుకుంటూ తన అనుభవం , తాను పనిజేసిన బడి, పిల్లల స్తాయి ఏకరువు పెట్టిండు. అది సరే కానీ ఇప్పుడు ఇంగ్లీష్ మీడియం అనే ఒక జాడ్యం బాగా ప్రబలి పోయింది కదా అన్న. అవును అయితే కావచ్చు.  ఇంగ్లీష్ మీడియం కంటే మాతృభాష లో చదువు ఐతే  విద్యార్థులకు నేర్చుకోవడానికి ఎంత సులభమో  ప్రజలకు అర్థం చేయించాలి . కాదు , కాదు మాకు ఇంగ్లీష్ మీడియమే కావాలని ప్రజలు కోరితే ఉపాధ్యాయులు ఆ మీడియం లో బోధించడానికి సిద్ధపడాలే గానీ మేము ఆ మీడియం లో చదువుకోలేదు, మేము చెప్పలేము అంటే ఇగో ఇట్లనే ఉంటది అన్నడు.

అది అంతా తేలిక అయిన విషయం కాదు. ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ ఇచ్చే డీ ఈడీ , బీ ఈడీ , లు కూడా వాటి విధానాలు మార్చుకోవాలే ,  ఎస్సీ ఆర్ టి , ఎన్ ఎస్ ఇ ఆర్ టి లు కూడా వాటి వాటి విధానాలు మార్చుకోవాలాయే , సర్కారు పనులు అన్నీ శాష్ట్రీయంగా ఉండాలే నాయే , అదే ప్రైవేట్ అంటే దాని యజమాని ఇస్టమ్ . సర్కారు అంటే అట్లా కాదుగదా ఆనంటూ  దీనికి ఏమి జవాబు చెప్పుతవ్ అన్నట్టు ఆయన వైపుజూసిన .

ఇగో చూడూ! , పంట సరిగా వచ్చేటట్టు లేదూ,  అనుకుంటే రైతు ఏమి జేస్తడు ? , దానికి పూతలువెట్టుకుంట, సవరదీసుకుంటా  కూసోడు, ఏదైతే గదే ఆయే అని తెగువ జేస్తడు , పంటతోటే , భూమి తోటే లడాయి మొదలు వెడుతడు. ఈరుమారు మొత్తం ఉన్నకాడికి దున్ని పారేసి ఇంకో పంట వేసి ఫలితం రాబట్టే ప్రయత్నం జేస్తడు  , ఇదిగూడా గంతే .  సార్లు అందుకు తయ్యారుగుండాలే , గుండె ధైర్ణం కావాలే, అందరినీ కూడగట్టే నేర్పు ఉండాలే  అని ముగించిండు .

Tuesday, March 21, 2017

మహా పథం కవితా సంకలనం పైన విశ్లేషణ.

                                       
                                                         

కవి తన,  నా మాట లోనే తాను ఈ కవిత్వం ఎందుకు రాస్తున్నాడో చెప్పుకున్నాడు. " తెల్లారింది మొదలు డబ్బుకోసం పరుగు పెడుతున్న మనిషిని మనీషిగా నడిపించాలంటే మరణాన్ని గుర్తుచేయడం మినహా మరో మార్గం లేదు " అంటాడు. సంపద,  అధికారం, హోదా , వెంపర్లాట లో మనిషి తనకు తానుగా ధ్వంసం అవుతూ సాటి  మనుషులకు భారమౌతూ సకల విలువలను సమాధి చేస్తూ "ఇదే  బతుకంటే " అన్న భ్రమలల్లో బ్రతుకుతున్నమనుషులను  నేలమీదకు దించి,  అయ్యా ! బతుకంటే ఇది బిడ్డా  , అని వెన్నుచరిచి చెపుతున్న   పదాల సమాహారమే ఈ కవితల సముదాయం.

భూగోలాన్ని బడబాగ్ని ముంచెత్తినప్పుడు అంతా అయిపోయింది ఇక ఏమీ మిగులలేదని దిగులు చెందుతున్నతరుణం లో  ఒక ఆశా కిరణమై " నేను లేనని,   కానే కానని,  కూలానని ,  కాలానని ,  ఏడ్చువారికెల్ల, ఇదుగో ఇక్కడే ఉన్నానని,   ...సర్వవ్యాప్తమై , " అని అంటాడు కవి , నిరాశోపహతులకు ఒక ఆశా అంకురం  గా ఉంది మొదటి కవిత ఉంది . " ఎవరు నేను?" లో మనిషి , జీవన యానాం ఎంత వ్యథ భరితమో వివరిస్తూ అవన్నీ దాటుకుంటూ " ఏ తీరం చేరాన్నేను ,  దారులన్నీ దాటుకుంటూ " అని తనను తాను ప్రశ్నించుకున్నట్లు ఉన్నా కూడా అది సమాజమంతటినీ ఇంత తండ్లాడి మీరు సాధించింది ఏమిటి అని ప్రశ్నించిన తీరు సూటిగా బాణం వేసినట్లు ఉంది.  "నేను" కవితలో , ప్రతిమనిషి పంచభూతాల సృష్టి యని , " పదార్థ యదార్థ ,  శక్తిని నేను ", అంటూ సృస్తి రహస్యాన్ని అతి తక్కువ మాటల్లో , ఎంత గొప్ప భావాన్నైనా ఎంత సులభంగా వ్యక్తీకరించవచ్చో నిరూపించి చూపాడు. సైన్స్ స్టూడెంట్ కవి అయితే ఎలా రాస్తాడో మనం "ఎటుకేసి" లో చూడవచ్చు . ఏ సైన్స్ అయినా తత్వ శాస్త్రం లో ఎలా ఒదిగి పోతుందో చూపెడుతూ ,ఎటునుండి ఎటు పోతున్నానో ఎందుకు పోతున్నానో అంటూ తనను తాను ప్ర్సశ్నించుకుంటూ సమాజాన్ని ప్రశ్నిస్తున్నాడు.  

"కుప్పకూలిన యంత్రాన్ని" . చాలా అత్యద్భ్తమైన కవిత. " బాలుడినై బతికి ,  యువకుడినై ఉరికి , నడివయసున నడిచి,  అలసి సొలసిన,  నా దేహమిప్పుడు , కుప్పకూలిన యంత్రం." ప్రాణి పుట్టుకను గమనాన్ని  చాలా సహజంగా గతితార్కిక కోణం నుండి చక్కగా కవిత్వీకరించారు. ఆహారమంటే మన్నే, పంచబూతాలే, చలనం ,చైతన్యం కూడా పంచబూతాలే  అని అరటిపండు ఒలిచి తినిపించినంత సులభంగా కవిత్వీకరించాడు,  " మహా ప్రస్థానం" , చాలా గొప్ప వ్యక్తీకరణ. కండ్లముందర కదలి సాగుతున్న జీవన యానాన్ని కళాత్మకంగా , సృజనాత్మకంగా అదీ జీవ పరిణామక్రమ  కోణం నుండి శ్రమ విభజన కోణం నుండి చెప్పడం గొప్పగా ఉంది. ముగింపులో  "చల్లని కట్టెగా " మారకుండా ,చితిమంట లో చిదుగు అయినా బాగుండేది.

"నేనొకన్ని " కవితలో , ప్రశ్నిస్తూ పోవడం మాత్రమే గాదు అంటూ " చీలిన మనుషుల,  పేలిన మనుషుల ,  అతికించాలని,  బతికించాలని, విడిపించాలని ,  నడిపించాలని " పరిష్కారం కూడా చూపించాడు. "ఎక్కడ మీదైవమ్ " లో దేవుని ఉనికిని సూటిగా ప్రశ్నించి అందరినీ ఆలోచిపజేశాడు .  రోజూ ఆయిన గుడి ముందు ఆయన నామ స్మరణజేస్తూ  చిప్పవట్టుకొని అడుక్కుంటున్న ఒక్క యాచకుని బతుకు కూడా మార్చలేని ఆ దేవుడు నీవు ఒక్కరోజు గుడికి వెళితే నీ బతుకు మారుస్తాడా అన్న సినిమా డైలాగు ను గుర్తుచేస్తు " బ్రహ్మ లిఖితమని,  కర్మఫలితమని.  జాతక ముహూర్త ,  గ్రహ గృహ బలమని , స్వర్గం నరకం , మోక్షం అంటూ ,  రంభా ఊర్వశి,  మేనకలంటూ ,  పబ్బం గడిపే , నయవంచకులకు," అని తెగడిన పదాలు చదువుతుంటే , సి. వి . రాసిన సత్యకామ జాబాలి కావ్యం ను గుర్తు జేసింది ఈ కవిత,  " సోక్రటీసును వస్తున్నా " దీర్ఘ కవిత,  ఆహా ! " కల్లబొల్లి పురాణాల,  రంకుల రామాయణాల ,  బొంకుల జయభారతాల ,  బూటక జీబ్రేలు కథల, బైబిల్లా, ఖురానులా,  గీతల భాగవతాల ను , త్యజియించితే తప్పు ఎట్ల " హేతువుకు అందని కాకమ్మ కథల ను పోస్ట్మార్టం చేసిన కవిత. అలాగే " లేడు రాలేడు " కవిత కూడా దేవుని ఉనికిని ప్రశ్నించేదే! ఒకవైపు దేశమంతా కాషాయీకరణ , సనాతన సంప్రాదాయం అంటూ తిరోగమణ బాట పడుతున్న చారిత్రక సందర్భం లో ఇలాంటి కవితా సంపుటి రావడం,  1970 దశకం లో  విప్లవోద్యమాలు పురిటి నొప్పులు దీస్తున్నా కాలం లో  సత్యకామ జాబాలి రావడం అనేవి ఆషామాషీ  గా వాటికి అవే గాలిలో నుండి పుడుతున్నవి కాదు. మనుషుల  దుఖం కుమ్మరాము మసిలినట్టు మసిలి వచ్చిన మనోవేదన ఫలితమే ఈ మహా పథం.

" అడివినంత నరికించి ,  కలపనంత దాటించి ,  గుట్టను రాళ్ళను జెసి.  రాళ్ళను గుట్టలుగ పోసి ,  ఇసుకంతా కుప్పేసి.  మట్టంతా పోగేసి,  కుప్పెసీ పోగేసీ,  ఊడ్చేసీ అమ్మేసీ,  ఛీ ఛీ ఛీ ". ఆనంటూ , వనరుల ధ్వంసాన్ని కవి అసహ్యించుకుంటున్నడు . మార్కెట్టూ , దలాల్ స్ట్రీట్ మాయాజాలాన్ని కడిగేసినాడు. " బక్కచిక్కి బిక్కజాచ్ఛి , బతుకుతావుర పిరికిపంద, బలిసినోడి కాళ్ళకింద,  బానిసోడా ఏమి బతుకుర." అని నిలబడి కలబడాలని కవి పిలుపునిస్తాడు. " ఎవడి పీఠం " , " చెప్పగలవా ? " లాంటి కవితలు అధికారాన్ని ప్రశ్నిస్తూనే , వ్యవస్తలోని అసమానతలను సహేతుకంగా ఎత్తిచూపుతున్నాయి. "పల్లె చితికి ." కవిత  ప్రపంచీకరణ విధ్వంసం పల్లెను ఎలా కొల్లగొట్టిందో వివరిస్తుంది. మొప్పలు ఊపుతున్న యుధ్ధభయాన్ని గురించి ఉద్వేగంగా చెపుతాడు కవి." రణాపరావతాలు " లో యుధ్ధ రహస్యాలను బద్దలు కొడుతాడు.    వసంత మేఘాన్ని వదిలి పెట్టలేదు, మల్లెప్పుడొస్తారని మరువకుండా పిలుస్తున్నడు.

బిగ్ బ్యాంగ్ థీరీ నుండి, పదార్థం పుట్టుకనుండి, డార్విన్ పరిణామ క్రమం నుండి,పదార్థమే ప్రధానం అనే సిద్ధాంతాల నుండి మొదలిడి ,  ఆత్మ పరమాత్మ సిద్దాంతాల నుండి ద్వైతం , అద్వైతం, క్రీస్తు, అల్లా ల దాకా భావం ప్రధానం అనే సిధ్ద్ధాంతాల వరకూ ఒక శాస్త్రీయమైన విశ్లేషణ తో సాగిన కవిత్వం ఈ మహాపథం అనే కవితా సంకలనం. కవితా వస్తువు అసామాన్యమైంది అయినప్పటికీ అందరికీ అందుబాటులోకి తేజూసిన ప్రయత్నం అభినందనీయం. భాష మాత్రం కొంత కఠినంగా ఉన్న మాట వాస్తవం. ఇంకా సరళమైన, అందరికీ అర్థమైన పదాలు  వెదుకులాడి ఉపయోగించగలిగితే ఇంత కస్టపడి ఇన్ని విషయాలు ఒక్కదగ్గర చేర్చిన దానికి మరింత ప్రయోజనం ఉండి యుండేది. రాజ్యాంగం లో రాసుకున్న సమ సమాజ సాకారం కోరుకుంటున్న ఉద్యమాభిమానులు అందరూ తప్పకుండా చదువ వలసిన మంచి  పుస్తకం " మహా పథం ". కవి చిల్ల మల్లేశం .

Sunday, March 19, 2017

ఇంటిమీదెవుసమ్ 36

                                                         

ఆకుకూరలు అన్నీ అయిపోయినై. మల్లా కొత్తగా విత్తనాలు వేసిన. విత్తనాలు మొలకెత్తుతున్నప్పుడు నీళ్ళు చేతి తో చల్లడం వలన అప్పుడే పుడుతున్న లేత మొలుకలు చనిపోతున్నాయని , నీళ్ళు నిదానంగా పడే కొరకు  వాటరింగ్ గార్డెన్ బకెట్ ఒకటి కొని తెచ్చుకోవడానికి గంజ్ లకు పోయిన . అక్కడ  మా డిగ్రీ క్లాస్ మెట్ దుకాణం ఉంటే అతని వద్ద కూర్చొని నా అవసరం చెప్పిన. ఆయన  కరీంనగర్ గంజ్ ల చాలా పేరున్న పెద్ద సేటు . చాలా రోజుల తర్వాత కల్సినవన్నా పొదువు గాని కాసేపు కూర్చో అని "  ఏమి చేస్తున్నవ్ రిటైర్ అయిన తర్వాత " అని అడిగిండు. ఇప్పుడైతే ఇంటిమీద నాలుగు మడులు తయారు జేసుకొని కూరగాయల సాగు  , ఎవుసమ్ జేస్తున్న అని చెప్పిన. ఒక్కటే నవ్వుడు. గీ ఎవుసమ్ జేసుడు ఏందన్నా! భలే గమ్మతి జెప్తున్నవ్ , అన్నడు . ఈ కూరగాయల మొక్కలు ఎంత గొప్పవో, ఆరోగ్యానికి ఎంత మంచివో, అమృత తుల్యమైన ఆహారం భుజించడానికి ఇవి ఎంతగా  ఉపయోగ పడుతున్నాయో చెపుతూ ఇవన్నీ మీకు తెలియవని కాదు గాని శ్రధ్ధ పెడితే ఎవరైనా ఈ పని చేయవచ్చు అని అంటూనే మార్కెట్ లో మనం కొని తెచ్చుకుంటున్న కూరగాయాలు, ఆకుకూరల పైన విషతుల్యమైన పురుగు మందులు, అడుగు మందులు మన ఆరోగ్యాలకు ఎంత హాని చేస్తాయో వివరించిన . మీకు ఇది గూడా తెలిసే ఉంటది ఎందుకంటే ఆ మందులు అమ్మే దుకాణాలన్నీ మన గంజ్ ల చుట్టుపక్కలల్నే ఉన్నయి గదా అని చెప్పిన.  , నిజమే ఈ విషయాలన్నీ ఇంత వివరంగా ఇంత చదువుకున్న నా లాంటి వాల్లకే ఇంతవరదాక పూర్తిగా తెలియదు. ఈ విషయాలన్నీ అందరికీ తెలియ జేసే కార్యక్రమం ఏదైనా ఉంటే బాగుండు అన్నడు. దాదాపుగా టి వి లల్లో వార్తా పత్రికలల్లో అనేకంగా వస్తున్నాయి, ఆ దృస్టి తో ఉన్న వారికే మాత్రమే అవి కనిపిస్తాయి కాబోలు అనుకున్నాను.  

ఆయన అన్నట్టు నిజంగానే ప్రభుత్వం అయినా ఈ విషయాలన్నీ ఒక ప్రచార కార్యక్రమం చేపట్టి వినియోగదారులకు చెప్పుతే బాగానే ఉంటది. ఉద్యాన వన విభాగం వాళ్ళు తోటలు పెంచుమని అంటున్నారు గాని ఆర్గానిక్ ఆహార పదార్థాలు తింటే మంచి రుచి తో బాటు ఆరోగ్యానికి ఎంతమంచిదో  వినియోగ దారులకు వివరిస్తే ప్రజలను దవఖానలకు దూరంగా ఉంచినవాళ్లు అవుతారు కదా అనిపించింది. కానీ సర్కారు అనేదానికి ప్రజల ఆహార ఆరోగ్యాల కంటే గూడా వాటితో వ్యాపారం జేసే వాళ్ళ ప్రయోజనాలు అంటేనే చాలా ఇస్టమ్ . ఎందుకంటే రేపు ఓట్లు వేసేది ప్రజలే అయినా అవి కొనుక్కోవడానికి అవసరమైన డబ్బులు ఇచ్చేది వాళ్ళే కదా మరి.

సరే సర్కారు సంగతి పక్కనబెడుదాం, మన ఆరోగ్యాని కోసం, మన ఆనందం కోసం, మన ఆహారం కోసం మనం ఎవరిమీదనో ఎందుకు ఆధార పడాలి ?  మనం పెరటి తోట, వంటింటి తోట, పెంచుకోవడం ఏమంత పెద్ద విషయం గాదు . ఎంత చిన్న జాగా ఉన్నా కూడా మనం ప్రయత్నం జేస్తే  మన కుటుంబానికి ఓ రోజుకు సరిపడా ఆకుకూర లభిస్తుంది. ఖాళీ ప్లాస్టిక్ బాటల్లు కూడా ఇక్కడ సద్వినియోగం జేసుకోవచ్చు. కావలసినది కాసింత శ్రధ్ధ్ద పట్టుదల మాత్రమే. అందుకని అవకాశం లేదనే కారణం తో ఈ ఆలోచన పక్కన పెట్టకుండా ప్రయత్నించి చూడండని  అందరితో కోరుతున్నా.