Thursday, December 22, 2016

ఇంటిమీదెవుసమ్ 8&9

                                                          ఇంటిమీదేవుసం 8 & 9 .

ఈ రోజు వెల్డింగ్ జేసిన నిలువు పందిరి పోల్స్ ఇంటికి తీసుక వచ్చిన. మొత్తం 6 పోల్స్. ఒక్కొక్కటి 9 ఫీట్ల ఎత్తు . పైన బొమ్మ లాంటిది ఏదైనా పెట్టేతందుకు అడ్డంగా ఒక ఫీట్ ముక్కను వెల్డింగ్ చేయించిన. దీనికి గాను, ఇనుము ఖరీదు, 1800/ రూ : వెల్డింగ్ కు 700 కలిసి 2500 రూ: అయినయి. పోల్స్ పైకి తీసుక వెళ్ళిన తర్వాత పేయింట్   వేసి గాని గోడకు బిగించడం కుదురదు అని ఆలోచించుకుంటూ గతం లో ఎట్లా ఉండే ఇప్పుడు ఎలాంటి పరిస్తితి వచ్చిందీ అని ఒక్క సారి యాబై ఏండ్ల కిందటి  గత అనుభవం లోకి వెళ్ళిన.

మా ఊరు పాత కరీంనగర్ జిల్లా మహాదే పూర్ తాలాకా ధన్నవాడ. మా బంధువులు మహాముత్తారం లో కూడా ఉండేటోల్లు . అప్పుడప్పుడు బంధువుల ఇండ్లళ్ళకు ఎడ్ల బండి మీద పోతుంటిమి. అట్లా మహాముత్తారం  పోయేటప్పుడు మా ఊరు దాటంగానే చిన్న చిట్టడివి వచ్చేది. కారెంగా పోరుకలు, కోడిశే పోరుక అక్కడక్కడ తునికి చెట్లు పాల చెట్లు కనిపించేటియి . ఆ తర్వాత కొత్తపల్లి, మొలుగుపల్లి దాటిన తర్వాత అడివి వచ్చేది. ఆ అడివిల నుంచి పోతుంటే నడీ అడివిల ఎక్కడనైతే చెట్లు ఉండక పొయ్యేదో అక్కడ ఒక చిన్న ఊరు ఉండేది. అంటే అప్పుడు ఒక ఊరు కోసం అడివిని నరికి ఊరు పొందిచ్చుకుందురు . ఇండ్లంటే పెద్ద దూలాలు మొగురాలు ఉండేటియి  కాదు. పెండెలు అనే వాళ్ళు. పెండెలు అంటే మనిషి దండ దొడ్డు ఉండే చెట్ల కొమ్మలు. వాటితోటే ఇల్లు కట్టుకోని చుట్టూ పంజర పోరుక తోటి దడి పెట్టుకొని ఆ దడి కి చుట్టూ ఎర్ర మట్టి మెత్తి మీది నుంచి పూత పూద్దురు . ఎండాకాలం వేడి , దగడు గాలిరాకుంట సలి కాలం అయితే సలి వెట్టకుంట . పై కప్పు ఏమో మోతుకాకు, లేకుంటే తేకుటాకు పూసుకు ఆకుల  తోటి కప్పుదురు . కొంచెం ఉండగలిగినోళ్లయితే కోపిరి గడ్డి కప్పుదురు. ఆ ఇండ్లు సలి కాలం ల వెచ్చగ , ఎండా కాలం ల సల్లగా ఉండేటివి .అంత కంటే ఎక్కువ అడివిని వాళ్ళు నరుకక పొయ్యేటోల్లు . అడివిని కాపాడేది నిజంగా  ఆ ఊరు వాళ్ళే అయి ఉండేది.కానీ అడివి నరుకుతున్నారని వాళ్ళ మీద కేసులు అయ్యేటివి.  ఆడివికి కాపల ఉండే జంగలాత్ అధికారులే అడివిని పెద్ద పెద్దోళ్ళకు అమ్ముకుందురు.

అట్లా చుట్టూ అడివి నడుమ ఉర్లు ఉండే పరిస్తితి నుండి నాగరికత మనుషులకు అసలు అడువన్నదే లేకుండా  కనపడకుండా జేసె గదా అని ఆలోచిస్తుండగానే ,  అడివంటే అన్నం అని యాదికి వచ్చింది. అప్పుడు ఆడివికి పోతే తునికి పండ్లు, పాల పండ్లు, పరికి పండ్లు, బలుసు పండ్లు,మొర్రి పండ్లు, మస్తుగా దొరికేటియి . మొర్రి పండ్లను తిన్నంక ఎండబెట్టి పలుగ కొడితే సారె  పప్పు వచ్చేది. సణ్ణే గడ్డలు, బొట్టుకు గడ్డలు, దామెర గడ్డలు , పసుపు గడ్డలు, బెల్లం గడ్డలు, ఇట్లా అనేక రకమైన గడ్డలు దొరికేటియి. వాటిల కొన్నింటిని ఉడుక వెట్టుకొని తింటే మరికొన్నింటిని మంటల వేసి కాల్చుకొని తిందుము . మందు మాకు లేని సచ్చమైన తిండ్లు అప్పటియి. ఆహార సేకరణ దశ నుండి ఆహార ఉత్పత్తి దశకు వచ్చేవారకు పెట్టుబడి వచ్చింది.  దాంతో బాటే లాభం కోసం రకరకాల మోసాలు, వేషాలు వచ్చి చేరినయి .

నాడు ఇసొంటి బీర శెట్లు , పోట్ల, దోస, దొండ , కాయల కోసం భూమి మీదనే , అడివి నుండి పందిరి గుంజలు కొట్టుకోని వచ్చి పందిర్లు వేసుకునే టోల్లమ్ . అటువంటిది ఇప్పుడు ఇండ్ల పైకప్పుల మీద ఇనుప పైపుల తోటి నిలువు పందిర్లు వేసుకుంటున్నం. మనుషుల అత్యాశ, ప్రకృతికి శాపం అవుతున్నది.

ఇంటిమీదెవుసమ్ 11

                                                                ఇంటిమీదెవుసమ్ 11

మా సర్కస్ రింగ్ మాస్టర్ ( ఎనుకటి మా పెద్ద సారు తీరుగ ) కొరడా చడేల్ మనిపిచ్చిండు. అర్రెర్రే ఎనుకబడి పోతినా అని పొద్దుగాల యోగాసనాలు కాంగానే ఇగో ఇట్లా మొదలువెట్టిన . .ఇయ్యాల ఎవుసమ్ పని గూడ లేదు. ఈ సలి మంచు జెయ్యంగా తడి ఎక్కువై తున్నదని మడులను ఆరవెట్టి తవుటమ్ బెట్టిన  . ఇండ్ల ఈ కంప్యుటరొకటి సతాయిస్తున్నది ..

మా చిన్నప్పుడు మంతెనలకు ఓ సర్కస్ వచ్చుండే. అండ్ల రింగు మాస్టర్  గుండ్రటి సర్కిల్ ల హంటర్ వట్టుకొని ఉండేటోడు . తెల్లటి , ఎర్రటి , నల్లటి నాలుగైదు గుర్రాలు పరిగెత్తుకుంట వచ్చేటియి . రింగు మాస్టర్ హంటర్ చడేల్ మని కొట్టంగనే రింగు బయిట ఉన్న కర్ర ట్రాక్ మీది నుంచి జోరు తోటి గుర్రాల ఉరుకుడు మొదలయ్యేది. ఒక పొట్టి గుర్రం ట్రాక్ మీద కాసేపు ఉరికినట్టు జేసి రింగు మాస్టర్ తనను చూడనప్పుడు ట్రాక్ దిగి కింది నుంచి ఉరికేది . రింగు మాస్టర్ హంటర్ దీసుకోని దానెంట వడంగానే  ఆయనకు అందకుంట ముందుకు ఉరికి పోయి  ట్రాక్ ఎక్కేది. అది మళ్ళా మళ్ళా అట్లనే జేసేది . మేం పొరగాండ్లమంతా ఆ దొంగ గుర్రం ఎప్పుడు దిగుతదా అని చూసుకుంట అది ట్రాక్ దిగంగానే ఓ ఓ అని మొత్తుకుందుం . మా లొల్లికి హంటర్ మాస్టర్ వచ్చేకంటే ముందే అది ట్రాక్ ఎక్కేది.  దిగేది , మొత్తుకొంగనే ఎక్కేది మాకది ఓ గొప్ప ఆనందమిచ్చిన గుర్రం, పోరగాండ్ల ఆట.  తర్వాత తేలింది మాకు , పొల్లాగాండ్లను రప్పించే తందుకే ఆ గుర్రానికి అట్లా తర్ఫీద్ ఇచ్చిండ్రని.

నిన్న రఘోత్తమ్ రెడ్డి సార్ తోటి మాట్లాడిన తర్వాత రాసేది రాయవల్సింది చాలా ఉన్నదని  మల్లోసారి యాదికి వచ్చింది. మేము గూడా ఆకుల భూమయ్య సారుతోటి చాలా సార్లు చెప్పేటోల్లమ్ మీరు రాయండి సార్, రాయాలి సార్  అని. ఎందుకంటే చాలా సందర్భాల్లో ఆయన చాలా విషయాలు బిగ్ బ్యాంగ్ థీరి నుండి మొదలువెడితే దైవ కణం దాకా అరిటీ పండు ఒలిచి పెట్టినట్టు చెప్పేటోడు . ఆయన్ను మేమంతా నడిచి వస్తున్న పుస్తక భాండాగారం అందుము.ఆయన చెప్పే విషయాలు చాలా అథారిటేటివ్ గా సైంటిఫిక్ గాఉండేటియి . మీరు చెప్పేవి అన్నీ రికార్డ్ అయితే సమాజానికి చాలా ఉపయోగం అని మేము ఆయనతో అనేక మార్లు అనే వాళ్ళం .  రాద్దామ్ రాద్దామ్ అని చెప్పేటోడు. కానీ ఎల్లుండి డిసెంబర్ 23 న ఆయన 3 వ వర్దంతి.

ఇంటిమీదెవుసమ్ 10

                                                                  ఇంటిమీదెవుసమ్ 10 .

ఇయ్యాల మొక్కలకు నీళ్ళు జల్లంగ కొతిమీర మొక్కళ్ళ తెల్ల జొన్న కర్ర ఆగవడ్డది . దాన్ని జూడంగానే అబ్బ ఏం జెప్పలే తియ్యటి , తియ్యటి ముచ్చట్లు మతికి రావట్టినయి . మీతోటి పంచుకోవాన్నని మనుసు ఒక్కతీరుగ తండ్లాడుతాంది.

అయితే నాకున్నయన్ని పాత పాత ముచ్చట్లే . మీకు నచ్చినా నచ్చక పోయినా నేను సెప్పెటియైతే గవ్వే మరి. మా సిన్నతనం ల మా దండి సలి వెట్టేది సలికాలం ల. ఈ సలి కాలం అచ్చిందంటే మా ఊళ్ళల్లా అందరి ఇండ్ల ముందట నెగడి ఉండుడే . నెగడి అంటే పెద్ద పెద్ద మొద్దులు అంటే బాగా దొడ్డు ఉన్న దుంగలు , పొద్దుగూకిందంటేనే ఆ మొద్దులను ఒక్క దగ్గెరికి జరిపి నిప్పేద్దురు. జల్డిన అంటుకునే తందుకు సన్నపు శెక్క పేళ్లు పక్కల పొంటి పేరుద్దురు . మాపటీలి మా బువ్వలు దినుడు నెగటి కాడనే అయ్యేది. నిదురవొయ్యేదాక అక్కన్నే. అయితే ఈ నెగల్లు ఎడ్లు ఎవుసమ్ ఉన్నోల్ల ఇండ్లల్లనే ఉండేటియి . అడివిల నుంచి కట్టెలు తెచ్చేతందుకు ఎడ్ల బండ్లు కావలెనాయే. అయితే ఎద్లేవుసమ్ లేనోళ్లందరు ఈ నెగటి కాడికే వద్దురు. ఇగ అక్కడ నిద్రలు వొయ్యేదాకా సాత్రాలు ( కథలు ) జెప్పుడు ఉండేది. -ఒక్కొక్క సాత్రమ్ రోజుల తరబడి సాగేది. సాత్రాలు వినేతందుకు మేం పోరగాండ్లమంత పొద్దుగుకేతాళ్ళకే నెగడి కాడికి చేరే టోల్లమ్ .

తెల్లారే టప్పుడు ఓ దిక్కు బగ్గ సలివెడుతుంటే ఇంకో దిక్కు కోడి పుంజులు అవుతలి వాడలకు వినబోయే టట్టు కుక్కురూ కూ అంటే కుక్కురూ కూ అని ఇరామ్ లేకుంట కూసెటియి . ఈటితోటి ఇగ వశపడదని మళ్ళా నెగడి కాడికి చేరుదుమ్ . అప్పటికే లేసి బర్రెల పాలువిండి న మా  నాయిన పిట్టే కావలి పొమ్మని పోరువెడుతుండే. పిట్టే కావల్లప్పుడు ఎవుసదారుల కుటుంబాల ఇంటిల్లి పాది ఏదో ఒక సేను కావలికి పోకదప్పక పోయేది. కర కర పొద్దువొడిసే వారకు సేనులకు చేరకుంటే ఆ పూటకు రామ శిలుకలకు తిన్నన్ని జొన్న కంకులు . అందుకని ఆ సలికి గజ గజ వణుక్కుంట మెడకు అరి కట్లమ్ ( మెడ చుట్టూ , చేతుల చుట్టూ, పెయ్యన్త కప్పుతూ తల పై నుండి ఒక బట్ట కట్టుదురు ) కట్టుకోని సేనుకు చేరుదుము . ఒహోయ్ ! ఓడా ఓడా అనుకుంటా , రామ చిలుకలను, గొర్రే గొర్రె అనుకుంట గోర్రెంకలను జొన్న కర్రల మీద వాలకుంట ఒడిశెల తోటి కొడుదుము . పొద్దువొడిసిన కాన్నుంచి అంబటెల్ల దాకా పిట్టెలను ఆర్చి కొడుదుము. మబ్బు వడితే పగటెల్ల దాకా ఈ లొల్లి ఉండేది. పిట్టెలు అచ్చుడు మగ్గిన తర్వాత ఇంటికి వోదుము . అయితే బడికి పోబుద్ది కాన్నాడు పిట్టెలు బాగా వచ్చినయని సాకులు జెప్పి బడి ఎగ్గొట్టి జొన్న చేంలనే   ఉండి జొన్న కంకులతోటి అటుకులు కాపుకొని బుక్కుదుము కమ్మగ . ( అటుకుల ముచ్చట ఇంకా ఉన్నది రేపు చెప్పుకుందాం )

ఇంటిమీదెవుసమ్ 13

                                                             ఇంటిమీదెవుసమ్ 13 .


రెండు రోజులనుండి మొక్కలకు నీళ్ళు ఇవ్వకుండా ఆరబెట్టిన . ఒక రోజు తవటం బెట్టిన , మట్టి మొత్తం ఆర నిచ్చి ఆ తర్వాత నిన్న ఓరలు దొబ్బిన ( మా వైపు దొబ్బడం ఆంటే నెట్టడం ) ..ఓరల  ఫోటో పెట్టిన చూడండి.మొక్కలు అనుకున్న విధంగా పెరుగడం లేదన్న నా బాధను విన్న జయంత్ గారు , వర్మి కంపోస్ట్ నానబెట్టిన నీళ్ళు పోయండి ,సలైన్ ఎక్కించినట్టు ఉంటుంది అని అంటే ఇవ్వాళ ఆ నీళ్ళు పోసిన. చూడాలే మరి !


ఎవుసమ్ 10 పైన స్పందించిన మా చిన్నోని మాటలు తేప తేపకు యాదికొస్తున్నయి . " నీ చుట్టూ ఉన్న పోరాగాండ్లల్ల పోరాగాన్నై, మేం బతుకని బతుకును కండ్ల ముందుంచడం, సూడని తాతను సూపుల్ల నిలుపడం , పొగవట్టిన జొన్న కంకుల వాసన ఇప్పటికీ తాజాగా తన చుట్టూ ఆవరించి నట్టుండడం " . ఆ అనుభవాలన్నీ వాని నోటి నుండి రావడం నాకైతే గొప్ప అనుభూతే ! ఆనందం అయింది కూడా !  ఓ ముప్పైయ్యేండ్ల కిందటి ముచ్చట్లు ఇప్పటికీ పచ్చి పచ్చిగా ఆ మనిషి మస్తిష్కం లో ఎందుకు చిక్కుబడి పోయి ఉన్నట్టు ? ఆ అనుభూతి అతనికి ఎందుకు అంత ప్రీతి పాత్రమైంది? తన పెద్దలు ఆ అనుభవాలు కలిగి ఉన్నందుకేనా? లేక అంతకంటే ఎక్కువైన సామాజిక ప్రయోజనాలు  ఏమైనా ఆ అనుభూతుల వెనుక దాగి ఉన్నాయా ? అపురూపమైన ఆ యాద్ గార్లు, ఇప్పటికీ ఇంకా ఇంకా కావాలని ఏ మనిషైనా ఎందుకు కోరుకుంటాడు? ఏ మనిషైనా  తనదైనది ఏదో పోగొట్టుకొంటినా అన్న దేవులాట తోటి అతని లోపటి మనిషి ఏమైనా తండ్లాడుతడా ? నిజానికి ఈ ప్రశ్నలన్నీ మా చిన్నోని ఆర్తి వెనుక దాగి ఉన్నాయని నేను భావిస్తున్నాను. ఈ ప్రశ్నలన్నింటికి జవాబులు మొత్తంగా నా వద్ద కూడా లేవు .


మానవ నైజం చాలా చిత్రమైంది. పాతది, ఉన్నది  ఉండాలే , కొత్తది వచ్చేది కూడా రావాలి అని కోరుకుంటుంది. అవును అట్లా కోరుకోవడం లో తప్పు లేదు. కానీ కొత్త ఆవిష్కరణ జరుగాలంటే పాతది విధ్వంసం కాక తప్పది. కానీ ఏ కొత్త ఆవిష్కరణ అయినా పాత దాని పునాదుల పైన్నే నిర్మించ బడుతుందని మరో చోట . నిదానమే ప్రధానం అని ఒక చోట, ఆలస్యం అమృతం విషం అని ఇంకో  చోట. ఇలా పరస్పర విరుధ్ధ సూత్రీకరణలు ఉంటాయి. అయితే మనం మన మన విచక్షణా పరిజ్ఞానం మేరకు ఏది ఎక్కడ అవసరమో అక్కడ వినియోగించుకోవాల్సి ఉంటుంది . .


మన సాంప్రదాయ వ్యవాసాయం వలన భారత దేశం లో పెరుగుతున్న జనాభాకు సరిపోయినంత ఆహార పదార్థాలు పండించలేమని ఎవరో శాశ్త్రాజ్ఞుడు చెబితే మన తాతల తండ్రుల నాటి పద్దతులు మరిచి పోయి పైసలున్నోల్ల బేపారం కోసం తయారైన సంకర జాతి విత్తనాలు, పురుగు మందులు, ఎరువు మందులు తయారు జేసుకున్నం. అవి తినీ తినీ అనారోగ్యాలు తెచ్చుకున్నం . ఓల్డ్ ఈజ్ గోల్డ్ అని మళ్ళా పాత బాటవడుతున్నం .

విచక్షణ పరిజ్ఞానం ఉండి దాన్ని  ఉపయోగించుకునే పాటి చైతన్యం ఉన్న మన లాంటి వాళ్ళం   కొందరం ఇగో  ఇట్లా  త్రిశంఖు స్వర్గం తీరుగా ఆకాశం లో ఈ   మిద్దె తోటలు పెంచుతున్నాం . విశ్వామిత్రుని వలె ఎంతో పరిజ్ఞానం , పట్టుదల ఉంటేగాని ఈ ప్రక్రియ సాధ్య పడటం లేదు. . దీన్ని ఇలాగే కొనసాగిద్దాం . మనెంట ఓ పది మందిని వెంటేసుక పోదాం. !

Friday, December 16, 2016

ఇంటిమీదెవుసమ్

                                                          ఇంటిమీదేవుసం 8 &9


ఈ రోజు వెల్డింగ్ జేసిన నిలువు పందిరి పోల్స్ ఇంటికి తీసుక వచ్చిన. మొత్తం 6 పోల్స్. ఒక్కొక్కటి 9 ఫీట్ల ఎత్తు . పైన బొమ్మ లాంటిది ఏదైనా పెట్టేతందుకు అడ్డంగా ఒక ఫీట్ ముక్కను వెల్డింగ్ చేయించిన. దీనికి గాను, ఇనుము ఖరీదు, 1800/ రూ : వెల్డింగ్ కు 700 కలిసి 2500 రూ: అయినయి. పోల్స్ పైకి తీసుక వెళ్ళిన తర్వాత పేయింట్   వేసి గాని గోడకు బిగించడం కుదురదు అని ఆలోచించుకుంటూ గతం లో ఎట్లా ఉండే ఇప్పుడు ఎలాంటి పరిస్తితి వచ్చిందీ అని ఒక్క సారి యాబై ఏండ్ల కిందటి  గత అనుభవం లోకి వెళ్ళిన.


మా ఊరు పాత కరీంనగర్ జిల్లా మహాదే పూర్ తాలాకా ధన్నవాడ. మా బంధువులు మహాముత్తారం లో కూడా ఉండేటోల్లు . అప్పుడప్పుడు బంధువుల ఇండ్లళ్ళకు ఎడ్ల బండి మీద పోతుంటిమి. అట్లా మహాముత్తారం  పోయేటప్పుడు మా ఊరు దాటంగానే చిన్న చిట్టడివి వచ్చేది. కారెంగా పోరుకలు, కోడిశే పోరుక అక్కడక్కడ తునికి చెట్లు పాల చెట్లు కనిపించేటియి . ఆ తర్వాత కొత్తపల్లి, మొలుగుపల్లి దాటిన తర్వాత అడివి వచ్చేది. ఆ అడివిల నుంచి పోతుంటే నడీ అడివిల ఎక్కడనైతే చెట్లు ఉండక పొయ్యేదో అక్కడ ఒక చిన్న ఊరు ఉండేది. అంటే అప్పుడు ఒక ఊరు కోసం అడివిని నరికి ఊరు పొందిచ్చుకుందురు . ఇండ్లంటే పెద్ద దూలాలు మొగురాలు ఉండేటియి  కాదు. పెండెలు అనే వాళ్ళు. పెండెలు అంటే మనిషి దండ దొడ్డు ఉండే చెట్ల కొమ్మలు. వాటితోటే ఇల్లు కట్టుకోని చుట్టూ పంజర పోరుక తోటి దడి పెట్టుకొని ఆ దడి కి చుట్టూ ఎర్ర మట్టి మెత్తి మీది నుంచి పూత పూద్దురు . ఎండాకాలం వేడి , దగడు గాలిరాకుంట సలి కాలం అయితే సలి వెట్టకుంట . పై కప్పు ఏమో మోతుకాకు, లేకుంటే తేకుటాకు పూసుకు ఆకుల  తోటి కప్పుదురు . కొంచెం ఉండగలిగినోళ్లయితే కోపిరి గడ్డి కప్పుదురు. ఆ ఇండ్లు సలి కాలం ల వెచ్చగ , ఎండా కాలం ల సల్లగా ఉండేటివి .అంత కంటే ఎక్కువ అడివిని వాళ్ళు నరుకక పొయ్యేటోల్లు . అడివిని కాపాడేది నిజంగా  ఆ ఊరు వాళ్ళే అయి ఉండేది.కానీ అడివి నరుకుతున్నారని వాళ్ళ మీద కేసులు అయ్యేటివి.  ఆడివికి కాపల ఉండే జంగలాత్ అధికారులే అడివిని పెద్ద పెద్దోళ్ళకు అమ్ముకుందురు.


అట్లా చుట్టూ అడివి నడుమ ఉర్లు ఉండే పరిస్తితి నుండి నాగరికత మనుషులకు అసలు అడువన్నదే లేకుండా  కనపడకుండా జేసె గదా అని ఆలోచిస్తుండగానే ,  అడివంటే అన్నం అని యాదికి వచ్చింది. అప్పుడు ఆడివికి పోతే తునికి పండ్లు, పాల పండ్లు, పరికి పండ్లు, బలుసు పండ్లు,మొర్రి పండ్లు, మస్తుగా దొరికేటియి . మొర్రి పండ్లను తిన్నంక ఎండబెట్టి పలుగ కొడితే సారె  పప్పు వచ్చేది. సణ్ణే గడ్డలు, బొట్టుకు గడ్డలు, దామెర గడ్డలు , పసుపు గడ్డలు, బెల్లం గడ్డలు, ఇట్లా అనేక రకమైన గడ్డలు దొరికేటియి. వాటిల కొన్నింటిని ఉడుక వెట్టుకొని తింటే మరికొన్నింటిని మంటల వేసి కాల్చుకొని తిందుము . మందు మాకు లేని సచ్చమైన తిండ్లు అప్పటియి. ఆహార సేకరణ దశ నుండి ఆహార ఉత్పత్తి దశకు వచ్చేవారకు పెట్టుబడి వచ్చింది.  దాంతో బాటే లాభం కోసం రకరకాల మోసాలు, వేషాలు వచ్చి చేరినయి .

నాడు ఇసొంటి బీర శెట్లు , పోట్ల, దోస, దొండ , కాయల కోసం భూమి మీదనే , అడివి నుండి పందిరి గుంజలు కొట్టుకోని వచ్చి పందిర్లు వేసుకునే టోల్లమ్ . అటువంటిది ఇప్పుడు ఇండ్ల పైకప్పుల మీద ఇనుప పైపుల తోటి నిలువు పందిర్లు వేసుకుంటున్నం. మనుషుల అత్యాశ, ప్రకృతికి శాపం అవుతున్నది.

Thursday, December 15, 2016

ఇంటిమీదేవుసమ్ 7

                                                                ఇంటిమీద ఎవుసమ్. 7

ఇయ్యాల పొద్దుగాల సూదమ్ రమేశ్ గారికి పోన్ జేసినప్పుడు , సార్ ! మీరు రాస్తున్న కాలం పేరు మిద్దె మీద ఎవుసమ్ అని పెడితే బాగుంటది అని సూచన జేసిండు. నాకు గూడా అవును గదా? ఎవుసమ్ అంటే నేల  మీద నిలబడి భూమిని దున్ని చేసేది  సేద్యమైతది గదా ? రమేశ్ చక్కని సూచన చేసిండు అనుకున్న, ఆయన తోటి గూడా అన్న మంచి సూచన అని , కానీ తీరా రాద్దామని మొదలువెట్టే వారకు మిద్దె ఎందుకనో గాని నాకు పరాయిది అనిపించింది . ఇంటి మీద, లేకుంటే ఇల్లు మీద ఎవుసమ్ అని పెడితే బాగుంట దేమో అనిపించి ఇట్ల మొదలు వెడుతున్న. సరే ఇది చదివిన తర్వాత ఎవరైనా సూచన చేస్తే అప్పుడు ఏమన్నా చేర్పులు మార్పులు చేద్దాం అని ఇగో ఇట్లా " ఇంటి మీద ఎవుసమ్ " అని రాస్తున్న. మిద్దెల ఉండు కుంట మిద్దె పరాయిది ఎట్లయింది అని మీరు ప్రశ్నించ వచ్చు . దీనికి జవాబు మల్లోసారి రాస్త గాని యింత కంటే ముఖ్యమైన సంగతి ఓటి మాట్లాడు కునేది ఉన్నది, జర ఆ చర్చను వాయిదా వేద్దామ్ >

రఘోత్తమ్ రెడ్డి సార్ పంపిన " ఇంటి పంట " పుస్తకం కరీంనగర్ లో ఉన్న రత్న ప్రభ గారికి ఇచ్చే తందుకు పోయిన. ఇంట్లోకి వెళ్ళేటప్పుడే చూసిన లాన్ లో  తీర్చి దిద్దినట్టు  అందం గున్న సక్కదనాల పూల శెట్లు . అవి దాటుకుంట లోపటికి పోయిన . రత్న ప్రభ గారి సాదర ఆదరణ. అప్పుడే ఇంటి తోటలనుంచి తెంపుక వచ్చిన జామ పండ్లు పెట్టింది తినడానికి, అమ్మతనం గదా ఆదరణ అట్లనే ఉంటది మరి.  పరిచయాలు , యోగ సమాచారాలు అయిన తర్వాత మిద్దె మీదికి పోయి ఆమె పెంచు తున్న తోటను చూసిన. వాటి ఫోటోలు కూడా కొన్ని పెడుతున్న చూడండి. కానీ ఆ మొక్కల గురించి ఆమె తీసుకుంటున్న జాగ్రత్తలు, శ్రద్ద విన్న తర్వాత ఈ కాలం లోని కొందరు తలిదండ్రులు వాళ్ళ  పిల్లల పైన తీసుకుంటున శ్రద్ద కంటే గూడా మిక్కిలిగా ప్రభావతి గారు తోట పైన తీసుకుంటున్నట్లు అనిపించింది నాకు. వారు ఎప్పుడన్నా పని పైన
ఊరేలితే ఇక్కడ ఉన్న వాళ్ళు వాటి ఫోటోలు తీసి  పంపితే చూసి గాని సంతృప్తి చెందే వారు కాదట .. అంతటి అవినాభావ సంబంధం ఆమెకు మొక్కల తో . ఒక నిమ్మ మొక్క ఉంది దానికి ఆకుల కంటే గూడా పూత,  పిందే ఎక్కువగా ఉంది. కింద గూడ ఇంకా చాలానే ఉన్నాయి మొక్కలు. ఆమె అంత శ్రద్ద తీసుకుంటున్నది కనుకనే ఆ మొక్కలు అంత ఫలవంతంగా ఉన్నాయి అనిపించింది. మిద్దె తోట ను పెంచే మనం ఎవ్వరమైనా గూడా అట్లా శ్రద్ద తీసుకో గలిగినప్పుడే అంత చక్కని ఫలితాన్ని ఎక్స్ ఫెక్ట్ చేయగలం అనిపించింది . కరీంనగర్ కలక్టరేట్ లాంటి ఒక కాంక్రీట్ జంగల్ మధ్యన సహజ సిద్దమైన ప్రకృతిని తలిపించే పరిసరాలను వారు క్రియేట్ చేయడానికి ఎంతో నిబద్దత ఉంటే కానీ సాధ్యం కాదు. తన ఆరోగ్యం ఆనంద రహస్యాలు మిద్దె తోట పెంపకమే అన్నారు ఆ మానువాడ ఆడ బిడ్డ. వచ్చే టప్పుడు చక్కని సువాసనలు కలిగిన కొతిమీర , తాజా చుక్క కూర , చెట్టుమీదనుండి అప్పుడే కోసిన నిమ్మ, దానిమ్మ, జామ కాయల తో బాటు గా ఒక మునగ చెట్టు, కొన్ని కురాగాయాల విత్తనాలు ఇచ్చింది. ఇంకో ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే అది వారి ఆఫీస్ కం రెసిడెన్సీ, ఇంకో రెండు మూడు నెలల్లో అక్కడి నుండి వారు బదిలీ అయి వెళ్ళి పోయే అవకాశం ఉందట. చూడండి అంత అనిశ్చిత పరిస్తితి లో కూడా , కుదురు గా ఉండి గూడా ఏమీ చేయిలేని వారికంటే ఎంతో గొప్పగా తన తోటను తీర్చి దిద్దినారు .

ఇంకొక్క ముచ్చట జెప్పి ముగిస్త గని జర బోర్ ఫీల్ గాకుండ్రి . ఒక మిత్రుడు బంగుల పైకప్పు మిద్దె తోట  బరువు మోస్తదా అని అడిగితే రఘోత్తమ్ రెడ్డి సార్ జవాబు రాసిండు. ఇక్కడ నేను నా అనుభవం రాస్తే కొత్తవాళ్ళకు ఏమైనా ఉపయోగ పడుతుందో ఏమో అన్న తపన తోటి  చెప్తున్న.
\
చిన్నప్పటి నుండి ఎవుసమ్ జేసిన అనుభవం నాది . కానీ అది మా నాయిన సంపాయించిన  40 ఎకురాల ఎవుసం అనుభవమైతే ,  ఇది 4 ఫీట్ల తోటి పది  మడుల ఎవుసమ్. రిటైర్ అయిన తర్వాత ఎక్కడన్న కొంత భూమి తీసుకొని ఎవుసమ్ జేస్తే ఎట్లుంటదని అనుకుంట మిత్రుడు ఆకుల భూమయ్య తోటి ఆలోచన జేసిన. ఇన్ని రోజుల నుంచి ఎందరికో మాటలు జెప్పి అప్పుడే చెప్పిన మాటలు, చేసిన పనులు మరిచి పోయి నీ సంతోషం కోసం స్వార్త పూరితంగా ఆలోచిస్తే ఎట్లా అన్నడు . గతించిన మా సేవా కాలం లో మేము సమాజం నుండి మనం చాలా పొందినామన్న సంగతి ఒక్కటోక్కటిగా గుర్తు జేసెటోల్లమ్ . మనం పొందిన విద్య, ఉద్యోగం,తినే తిండి, కట్టే బట్ట,  ఉద్యోగం ద్వారా సంక్రమించిన సామాజిక హోదా, ఆ ఉద్యోగం వలన పొందిన వేతనం, ఆ వేతనం వలన పిల్లలను ఉన్నతంగా చదువించుకోవడం ,చాలా చాలా మంది కంటే మెరుగైన జీవనం గడుపడం ,  ఇవన్నీ సమాజం నుండి పొంది సామాజానికి మనం ఏమిస్తున్నామో ఎవరికి వారుగా మనల్ని మనం ప్రశ్నించు కోవాలని అనేక సందర్భాల్లో చెప్పిన వాళ్ళం గదా మనం. ఇప్పుడు ఇంకా కుటుంబ బాధ్యతలు గూడ   పెద్దగా లేవు కనుక నీకు నచ్చిన రంగం లో సామాజిక బాధ్యత నిర్వహిస్తే బాగుంటదని అన్నడు. నా బాధ్యతను మల్లోసారి గుర్తు చేసిండు. పర్యావరణ రక్షణ  పైన కొంత కాలం పనిజేసిన , ఆయన అమరుడు అయిన తర్వాత చాలా రోజుల దాకా కాలం నిరాసక్తి గా గడిచిపోయింది .ఎప్పుడో నేను రాసిన కతలను పుస్తకంగా అచ్చు వేయించిన అదీ మా పెద్దల్లుడు బుర్ర తిరుపతి ప్రేరణతో . అయితే  ఒక రెన్నెల్ల క్రితం మా పిల్లల దగ్గరకి పోయినప్పుడు మళ్ళీ ఎవుసమ్ మీదికి మనుసు మళ్ళింది. అది కూడా ఇగో ఇసొంటి ఇంటిమీదేవుసమే. అగో అప్పుడు రఘోత్తమ్ రెడ్డి సార్ ను ఫేస్ బుక్ ల చూసిన. మా సోపతి గూడా పాత కతల సోపతే . కనుక ఇండియా కు రాంగానే  సార్ ఇంటికి వెళ్ళి మిద్దె తోట చూసి వచ్చిన . ఆయన సూచన మేరకు సూదమ్ రమేశ్ గారి సిమెంట్ మడులను చూసిన .


కరీంనగర్ లో చౌకగా దొరికే షాబాద్ బండలు, తేలిక పాటి సిమెంట్ ఇటుకలు పెట్టి 4x4 ఫీట్ల తోటి 11 సిమెంట్ తొట్లు  కట్టించిన . 1 : 1 నిష్పత్తిలో మట్టి , మాగిన పెండ కలిపి తొట్ల ను నింపి , కొన్నింటిలో విత్తనాలు కొన్నింటిలో మొక్కలు నాటిన . మంచి వ్యాపకం . సంతృప్తి అనిపిస్తున్నది. రఘోత్తమ్ రెడ్డి సార్ రాసినట్టు ప్రకృతి పరిరక్షణ బాధ్యత, ఒంటి ఆరోగ్యం బాధ్యత రెండూ ఎంతో కొంత నిర్వహించి నట్లు అనిపిస్తున్నది. ( తొట్ల నిర్మాణానికి 18000/ మట్టి, ఎరువు కొని నింపడానికి 7000/ రూపాయల వరకు ఖర్చు వచ్చింది )

Tuesday, December 13, 2016

ఎవుసమ్ 7

                                                                       ఎవుసమ్ 7

ఈ రోజు ఉదయం నేను నా మిత్రుడు నాగేందర్ సార్ కల్సి మొక్కలకు నీళ్ళు పెడుతున్నం,  అప్పుడే పాత్రికేయ మిత్రుడు కరుణాకర్ గారు పోన్ జేసి మీరు పెంచుతున్న కూరగాయల తోట చూసి వార్త రాద్దామనుకుంటున్నాను ఇంట్లో ఉన్నారా అని అడిగిండు. ఆయనకు సాదరంగా స్వాగతం చెప్పిన. ఆయన రాసే వార్త వలన ఒక్కరు స్పూర్తి పొంది నా ప్రకృతికి మేలు జరిగి ఆయనకూ  ఆరోగ్యం చేకూరుతుంది గదా అన్న ఆశ తో . కరుణాకర్ గారి సోపతి జీవ గడ్డ పత్రిక నడుస్తున్న నాటి నుండి ఉంది. ఆయన ఇంటికి వచ్చి విజయ కుమార్ సార్ ఉన్నప్పుడు వచ్చిన్నంటే మళ్ళా ఇప్పుడే రావడం అని జీవ గడ్డ విజయ్ కుమార్ ను యాదికి తెచ్చిండు.

1970 ల నుండి కరీంనగర్ ల నిర్మల ప్రింటింగ్ ప్రెస్ ల విద్యుల్లత పత్రిక అచ్చు అయ్యేది. మిత్రుడు నాగేందర్ నేను ప్రెస్ కు  పోయినప్పుడు ప్రూఫ్ రీడింగ్ చూస్తుంటిమి .1970  నుండి 1973 దాకా మేము కరీంనగర్ ఎస్ ఆర్ ఆర్ డిగ్ర్ర్ కాలేజ్ ల చదువుతుండే వాళ్ళం .  మాకు మంథని లో ఉన్నప్పుడు లైబ్రరీ కి వెళ్ళి పుస్తకాలు చదివే వ్యసనం బాగా ఉండేది కనుక విద్యుల్లత పత్రిక మాకు పెద్ద చెరుకు గడ దొరికి నట్టే ఉండేది. అక్కడనే మాకు " సృజన " తో పరిచయం అయింది.అప్పటి దాకా గాంధీ మహాత్ముడే ఇంగ్లీషోళ్లతోటి  కొట్లాడి దేశానికి స్వాతంత్రం తెచ్చిండాని నమ్మేటోల్లమ్ . ఈ పత్రికలను చదివిన తర్వాతనే మాకు దేశం కోసం ఎవరవరు ఎట్లా త్యాగాలు చేసిండ్రో అర్థం అయ్యింది.

కరుణాకర్ గారు టీ పాయ్ మీద ఉన్న " ఇంటి పంట " పుస్తకం చేతి లోకి తీసుకొని మిద్దె తోటలు పెంచే కాన్సెప్ట్ ను ఇక్కడ  ఈ సారే మొదలు పెట్టిండా అని రఘోత్తమ్ రెడ్డి సారు పోటో చూపుతూ అడిగిండు. నాకు తెలిసి అయితే రఘోత్తమ్ రెడ్డి గారు ఆరేడు యేండ్ల నుండి ఈ కృషి చేస్తున్నాడు. అంతకు ముందు ఎవరైనా చేస్తే చేసి ఉండవచ్చు . కానీ ఈయన వల్ల , ఆయన రాస్తున్న రాతల వలన జనం లో బాగా ప్రాచుర్యం లోకి వచ్చిందని చెప్పిన .మిద్దె తోటల గురించిన వార్తలు రాయడానికి ఈ పుస్తకం చాలా ఉపయోగ పడుతుంది కనుక  ఈ పుస్తకం నేను తీసుక వెలతా అన్నారు. వాస్తవానికి ఆ పుస్తకాలు సూదమ్ రమేశ్ గారని మన మిద్దె తోట మిత్రుడు నిన్న  నే  కరీంనగర్ లో ఉన్న మిద్దె తోట సేద్యకారులకు ఇవ్వుమని రఘోత్తమ్ రెడ్డి సార్ పంపించినాడని ఇచ్చి పోయిండు . సరే పాత్రికేయుని చేతిలో పడితే పది మందికి అందులోని సమాచారం వెళ్తుందన్న ఆశతో ఆ పుస్తకం వారికి ఇచ్చాను, పంపిన వారి అనుమతి లేకుండానే.


మిద్దె తోట లో పెట్టిన బీర, సొరకాయ, కాకరకాయ విత్తనాలు మొలకెత్తి చాలా రోజులే అవుతున్నా కూడా తీగలు ఇంకా వేయడం లేదన్న ఆతృత  నాలో. చలికా , లేక ఎరువు ఎక్కువయ్యిందా ఏమైనా అనేది నా ఆతృతకు కారణం. నా ఆతృత కాక పోతే దానికి ఆ వయసు రావద్దూ ? నాలోకి నేనే ఒక సారి తొంగి చూస్తే ఈ తరం తలిదండ్రులు ఎలాగైతే తమ పిల్లలకు మూడేన్లు దాటక  ముందే ముద్దార చదువక పోతున్నారే అని ఆన్ధోలన చెందినట్టుగానే నేనూ ఆలోచిస్తున్నాను  కదా అనిపించింది. ఎందుకు నేను ఇట్లా ఆలోచిస్తున్నానా అని అవలోకిస్తే , నేను ఓ రెండు వేలు పెట్టి నిలువు పందిరి చేయించినా కదా ? మరి ఆ పందిరికి ఈ తీగలు ఎక్కాలి కదా ?ఇంకా ఎప్పుడు ఎక్కుతాయన్న ఆన్ధోలన ,  ఓహో ! ఇదన్న మాట ఆంతర్యం. సాధ్యమైన కాడికి ప్రకృతి వనరులను పిండి పిప్పి జేసి కూడబెట్టిన సంపాదన వినియోగం లోకి రావాలి కదా?  అందునా తన సంతానానికి దక్కాలన్న స్వార్థంపు ఆలోచనకు నాందే అన్నీ తొందరగా ఎదుగాలన్న , అన్నీ తొందరగా అనుభవించాలన్న ఆలోచనలకు కారణం అనిపించింది. ప్రకృతి ప్రేమికులు గా, ప్రకృతి పరిరక్షకులు గా పండకుండానే , పండించ కుండానే , ఫలితం అనుభవించడం నేరం కదా ? పండించ కుండానే అంటే నా భావం , ఉత్పత్తి లో భాగం కాకుండానే  అని అర్థం . అందుకని ఎవరికి వాళ్ళం ఎంతలో కొంతైనా ఉత్పత్తిలో భాగం అవుదాం రండి !