Thursday, March 16, 2017

ఇంటిమీదేవుసమ్ 33

                                               

మొన్న 4 మార్చ్ నాడు మా వాకింగ్ మిత్రులం అందరం కల్సి రాజస్తాన్ లోని చారిత్రక ప్రదేశాలు చూద్దాం అనుకొన్నం గాని అనివార్య కారణాల వలన నేను పోలేకపోయాను. ఐతే ఈ సందర్భంగా నా ఉపాధ్యాయ జీవితం లోని ఒక అనుభవం గుర్తుకు వచ్చి మీతో పంచుకుందాం అని చెబుతున్నాను. అది నేను అలుగునూర్ లో పనిజేస్తున్న రోజుల్లో విద్యార్థులతో ఎక్స్ కర్షన్ కార్యక్రమం ఏర్పాటుచేసిన సందర్భంగా విద్యార్థులను మోటివేట్ జేసే బాధ్యత నాదైంది.  హైద్రాబాద్ లోని సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం , కొల్కొండ ఖిలా, ఛార్మినార్, హుస్సేన్ సాగర్ గురించి కొంచెం అద్భుతంగానే చెప్పిన. రాయేష్ (పేరు మార్చిన ) అనే విద్యార్థి చాలా శ్రద్ధగా వింటూ తన డౌట్స్ గూడా క్లియర్ చేసుకున్నాడు. క్లాస్ లో ఆవేరేజ్ స్టూడెంటే కానీ ఈ విషయం మాత్రం చాలా జాగర్తగా వింటుంటే ఈ అబ్బాయి తప్పకుండా వస్తాడని అనుకున్న. . అనుకున్నట్లే అందరికంటే ముందుగా తన పేరు లిస్ట్ లో రాయించుకున్నడు . కానీ తీరా బయలుదేరే సమయానికి రాలేదు. ఆరా దీస్తే వాళ్ళ ఇంట్ల వద్దన్నరని తెలిసింది. సరే లెమ్మనుకొని మేము వెళ్ళిపోయినమ్.

తిరిగి వచ్చేవరకు రాయేష్ కుటుంబ సభ్యులు మా పోలగాడేడని లొల్లికి వహ్చిండ్రు. " అరె ! మాతోటి రాలేదు గదా అని మేమూ ,మాతో   వచ్చిన పిల్లలు గూడా చెప్పిండ్రు. ఊరి వాళ్ళు సైతం  బస్సు వెళ్ళి పోయినంక గూడా మీ పోలగాడు మీ ఇంట్ల నే ఉండే గదా ? వద్దనే తోలియ్యకుంట  లొల్లిజేసే , ఇప్పుడు సార్లు అదుగో ఉన్నరా ?  , సార్ల మీద లొల్లిజేసుడు సరిగాదు ఆనంగానే చేసేది ఏమి లేక ఊకున్నరు . ఎక్కడ వెదికినా దొరుకలేదు అన్నరు . మా లొల్లిల మేము పడిపోయి మార్చే పోయినం .

2014 ల ఒక నాడు రాయేష్ బ్యాచ్ పూర్వ విద్యార్థులు వచ్చి మేము మేము గెట్ టు గెదర్ పెట్టుకుంటున్నం, అప్పటి సార్లను అందరినీ పిలుస్తున్నాం మీరూ  రావాలే అంటే పోయిన. నేను అక్కడికి వెళ్ళేసరికి ఒక తెల్ల కారు కొంచెం హై ఫై ది ఆఫీసు ముందుఉంది. నన్ను చూడంగానే పిల్లలు బిల బిల మని చుట్టూ చేరిండ్రు. నేను పిల్లలు అంటున్నా గాని వాళ్ళు నాకు అప్పటి పిల్లల తీరు కనిపించినా వాళ్ళంతా పిల్లలకు తలిదండ్రులు అయిన వాళ్ళే. అందరూ దగ్గరికి వచ్చి నేను ఫలానా, నేను ఫలానా , గుర్తు పట్టింద్రా సార్ అంటే  " అరే ! అప్పుడే మర్చిపోలేదు లే " అని చెబుతున్నా. ఇంతల ఒక విద్యార్థి వచ్చి ' ఈనే ఎవరో చెప్పుండ్రి " సార్ అన్నడు ."  ఊహూ యాదికి వస్తలేడు " అన్న . ఇతడు రాయేష్ సార్ అన్నడు. " అరే! నువ్వా , బాగున్నావా , ఇంటికి ఎప్పుడు వచ్చినవ్ ఎట్లా వచ్చినవ్ " అంటే సార్ మీతోని మాట్లాడాలే సార్ అని పక్కకు తీసుక పోయిండు . ప్రోగ్రామ్ ఇంకా మొదలవ్వలేదు కనుక మా మీటింగ్ ఎవ్వరికీ ఇబ్బంది కాలేదు.

రాయేష్ తన కథ చెప్పుడు  మొదలువెట్టిండు . వాళ్ళ నాయినలు నలుగురు అన్నదమ్ములట. వాళ్లందరి కి కలిసి ఇతనొక్కడే సంతానం అట. ఉమ్మడి కుటుంబం. చాలా గారాబంగా చూసేవాల్లట ఇంట్లో. అంత దూరం ఎక్స్ కర్షన్ పోతే ఎక్కడ తప్పిపోతడో అని భయపడి పంపలేదట. నేను చెప్పిన ఆకర్షణీయమైన మాటలు విన్న తర్వాత ఎట్లనైనా అవి చూడాలే అన్న పట్టుదల కలిగిందట. మా బస్సు వెళ్ళిపోయిన తర్వాత ఏడ్చి ఏడ్చి కండ్లు తుడుసుకుంట ఇంట్ల నుండి బైటికి వస్తే వీడింకెక్కడికి పోతడని వాళ్ళు పట్టించుకోలేదట , ఇదే సందని,  ఆటో ఎక్కి కరీంనగర్ వచ్చి అక్కడ హైద్రాబాద్ బస్సెక్కి జేబుల ఉన్న డబ్బుల తోటి టికెట్ కొనుక్కొని సీట్ల కూర్చొని అట్లనే నిద్ర పోయిండట. హైద్రాబాద్ ల అందరూ దిగిపోయిండ్రా లేదా అని కండక్టర్ చూసుకునే సరికి , వీడు కనిపిస్తే నిద్ర లేపి దింపివేసిండట. మా ఓల్లు వచ్కింది ఇక్కడికే కదా , వాళ్ళ బస్సు ఇక్కన్నే  గదా ఉంటది,  అని వెతుక్కుంట , వెతుక్కుంట , మోయింజాహీ మార్కెట్ కాడికి వచ్చేసరికి బాగా రాత్రి అయిపోయి దుకాణాలు మూసి వేసిండ్రట . ఒకమూసి ఉన్న  షట్టర్ ముందు కూర్చొని వచ్చిపోయే బస్సులల్ల మా బస్సు ఉంటదేమో అని చూసుకుంటా చూసుకుంటా అట్లనే నిద్ర పోయిండాటా. పొద్దుగాల దుకాణదారు లేపే దాకా తెలివి కాలేదట. లేసిణాంక బాగా దుక్కం వస్తే ఎక్కేక్కి పడి ఏడిస్తే దూకాణదారు ఊకో వెట్టి చాయ్ దాగిచ్చిండట . తన సంగతి చెప్పుతే తనను  ఏమిజేస్తరో అని భయపడి ఏమడిగినా ఏమి చెప్పకుంట మౌనంగా ఉన్నడట . కాసేపటికి అక్కడ పండ్ల బుట్టలను  కూలోళ్లతో బాటూ తానూ పెట్టవలిసిన చోట పెడుతూ పోయిండట .  మధ్యాహ్నం దుకాణా దారే హోటల్లనుండి అన్నం తెప్పిస్తే తిన్నడట . రెండుమూడు రోజులు బస్సులను పరిశీలిస్తూ పండ్ల బుట్టల పని జేస్తూ ఉండే సరికి అదే మంచిగ అనిపించి అక్కన్నే ఉందామని డిసైడ్ అయిండట. ఉర్దూ, భాష ల ఆర్ పార్ అయి హైద్రాబాద్ ఆనుపాణాలు , నగరం నఖురాలన్నీ ఔసోపన పట్టి  దుకాణా దారుకు నమ్మకమైన మనిషిఅయిండట .  తర్వాత ఒక రోజు యజమాని ఇతని వివరాలన్నీ అడిగి ఇంటికి పోవాలే ఇది పద్దతి గాదూ అంటే ఆరెండ్ల తర్వాత తిరిగి అలుగునూర్ వచ్చిండట. వచ్చేవరకు ఇక్కడ కరీంనగర్ నగరపాలక సంస్త అయినందున  రియల్ ఎస్టేట్ దందా మస్తుగా నడుస్తున్నదట. వస్తే వస్తే నే ఆ దందానే తనకు సరైందని భావించి అదే చేస్తున్నడట . ఆఫీస్ ముందట ఉన్న కారు తనదేనట . మొన్నటి సర్పంచ్ ఎన్నికల్లో నిలబడి 70 లక్షలు ఖర్చు చేసిన గాని రాజకీయ అనుభవం లేక గెలువలేక పోయిన అని అంటూ సార్ ఇప్పుడు చెప్పండి, మీరు షెహ్ బాస్ అని మెచ్చుకున్న ముందటి బేంచి వాళ్ళు ప్రయోజకులు అయినట్టా నేను అయినట్టా అని ప్రశ్నించిండు . కాసేపు ఆలోచనల వడ్డ . హార్వర్డ్  యూనివర్సిటీ ల చదువులు  మానేసి , వ్యాపారం ల పడ్డ మైక్రోసాఫ్ట్ అధినేత బిల్ గేట్స్,  ఫేస్ బుక్ యజమాని మార్క్  జుకర్ బర్గ్ లు వంటి వారే గొప్ప  ప్రయోజకులు  అని సమాజమంతా వేదాలు ఘోషించినంత స్పస్టంగా ఘోషిస్తుంటీ నా రాయేష్ ఎందుకు ప్రయోజకుడు కాకుండా పోతాడని భావించి నువ్వూ ప్రయోజకుడవే నాయనా అన్నాను. హాపీ గా నవ్వుతూ వెళ్లిపోయిండు .

ఇంటిమీదెవుసమ్ 35

                                                       

కోట్స్ గార్డెన్ నుండి తెంపుక వచ్చిన ఒక పుష్పగుచ్చం అందామా,  సరే అందాం ! " జీవనదులపై పరుచుకుంటున్న ఎడారి --
తరువాత విస్తరించడం జనావాసాల మీదకే " అని రమేశ్ బాబు సూదమ్ ..అంటున్నాడు. ఐతే చాలా మంది ఇదంతా ఏదో వట్టి ఊహా జనితం ఉబుసుపోని వాళ్ళు చెప్పే ముచ్చట్లు అని అనుకొంటున్నారు. ఎందుకు అంటున్నానంటే అప్పట్లో అంటే 1991 లో మన పాముల పర్తి వారు ప్రధాన మంత్రి అయి ఆర్థిక సంస్కరణల పేరుతోటి అంతా ప్రయివేటీకరణ చేస్తున్నప్పుడు మేము ఏ పి టి ఎఫ్ అనే ఉపాధ్యాయ సంఘం లో పనిజేస్తుండే వాళ్ళం.  మన పాఠశాలలు గూడా అన్నీ ప్రైవేట్ అయిపోతాయి ప్రైవేటీకరణకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుదాం అని పిలుపు ఇచ్చినప్పుడు , సోదర సంఘాల వాళ్ళు , ప్రభుత్వాల చేతలను గుడ్డిగా నమ్మే వాళ్ళు , ప్రభుత్వాలు సామాన్య ప్రజల కొరకేగదా పాలన జేస్తున్నాయనీ నమ్మే అమాయక చక్రవర్తులంతా , వీళ్ళకు ఎక్కడ పని లేదు అన్నిటికి ఉద్యమాలు అంటరు, అని ఆడిపోసుకున్నరు. ఇప్పుడు ప్రభుత్వ పాఠశాలలు అన్నీ మూతలువడుతుంటే " నిజమే నండి మీరు అన్నది " అంటున్నరు . అట్లనే ఇప్పుడు సూదమ్ రమేశ్ బాబు చెప్పింది కొందరికి నమ్మశక్యం కాక పోవచ్చు, కానీ పచ్చి పచ్చిగా ఉన్న నా  అనుభవం చెప్పుతా చదువండి.

మొన్న మార్చ్ 10 నాడు కరీంనగర్ లో బయలుదేరి గోదావరిఖని వద్ద గోదావరి నది దాటంగానే ఇందారం వద్ద ఓపెన్ కాస్ట్ ఘనులు స్వాగతం పలికినై, ఇందారం దాటి గోదావరి తీరం వెంట , వేలాల, పౌనూర్, శివ్వారం ఊర్ల కు వెళుతుంటే గోదావరి తీరం వెంట ఉన్న అన్నీ ఊళ్ళు ఇసుక క్వారీల లారీల తొక్కిడికి ఆవిసి పోయే ఉన్నయి . పౌనూర్ లో రాత్రి ఆగినం. అక్కడ మా అక్క ఉంటది . చిన్నప్పుడు మా అక్క దగ్గరికి పోతే గోదావరి నది లో ఈత కొట్టడం పెద్ద సంబురమ్ . దసరా నుండి సంక్రాంతి వరకు ఎప్పుడు పోయినా దుబ్బుల నాగయ్య మమ్ములను ఓడ ల కూసోవెట్టుకొని గోదావరి నది దాటించేది. గొదావరిలొ గంగ రొయ్యలు పట్టి మా అక్క వాళ్ళ ఇంటికి పంపేది దుబ్బుల నాగయ్య. ఇప్పుడు నాగయ్య చచ్చి పోయిండు, గోదావరి నది ధార కూడా చచ్చిపోయింది . తెల్లవారి పౌనూరులో బయలు దేరి శివ్వారం దాటి ఎల్ మడుగు పక్కపొంటి చెన్నూర్ కు పోయినమ్. ఎల్ మడుగు అంటే మొసళ్ళకు,  గంగ రొయ్యలకు ప్రసిద్ధి. అసోంటి ఎల్ మడుగులో మొసళ్ళు లెవ్వు , రొయ్యలు లెవ్వు, అడుగున అండుమట్టి పేరుకోని ,  ఉండవల్సిన ఇసుక తోడుక పోబడ్డది . చెన్నూరు పక్కన సుద్ధాల అనే గ్రామం ఉంటది. అక్కడ ఒక రోజు ఆగి చెన్నూరు వద్ద గోదావరి నది ల  పోసి ఉన్న మట్టి రోడ్డు( బ్రిడ్జి గాదు, ఉత్త మట్టిరోడ్డు పైన బస్సులు, కార్లు దాటుతున్నై)  ద్వారా గోదావరి దాటి కాళేశ్వరం పోయినమ్. తొవ్వ పొంటి ఏమి లారీలు , ఆ లారీల టైర్ల తొక్కిడికి దాంబర్ రోడ్ల మీద కంకర అంతా ఎవ్వరో తవ్వి పోసినట్టు కుప్పలు కుప్పలుగా , రాశులు రాశులు గా ఆనాటి అడివి తొవ్వలకంటే చాలా అధ్వాన్నంగా ఉన్నయి . పలుగుల, కుంట్లం, పూసుకు పెళ్లి, కాళేశ్వరం గ్రామాల ఒడ్ల పొంటి ఇసుక గుట్టలు , గుట్టలుగా పోసి ఉంది .కాళేశ్వరం ఊరు దాటిన తర్వాత గోదావరి ప్రాణహిత నదుల పైన కట్టిన వంతెన దాటి సిరోంచ, అంకీస ఆసరెల్లి ,గ్రామాల తర్వాత  వెంకటాపురం వద్ద ఇంద్రావతి( ఇక్కడ కూడా నదిల మట్టిపోసి రోడ్డు వేశారు)  దాటి ఛత్తీస్ గడ్ రాష్ట్రం లోని  భూపాల పట్నం వెళ్ళేదాకా ఇదే పరిస్తితి. అలాగే అలనాడు పులులు తిరుగాడిన పెను అడవంత పాడై పోయింది.  ఇసుకను తీసుక వెళ్లడానికి వేలాది లారీలు లైన్లు కట్టి ఉన్నయి. ఇనుప పండ్ల పొక్లెన్లు లారీలు నిండే దాకా .నిర్విరామంగా ఇసుకను తవ్వి పోస్తూనే ఉన్నాయి. ,.ఈ క్రమం ఇక్కడ కరీంనగర్ లో గ్రానైట్ క్వారీల పేరుతో మొదలై మానేరు నది పరీవాహక ప్రాంతం వెంట గోదావరి నదీ , అది దాటి ప్రాణహిత అక్కడ అది గూడా దాటి ఇంద్రావతి దాకా , తెలంగాణ నుండి చేత్తీస్ గఢ్ దాకా ఈ విధ్వంసం సాగుతూనే ఉంది. . అట్లా సహజ వనరులైన గుట్టలు,అడువులు ,ఇసుక అంతా కొల్లగొట్టబడి తోడి వేయబడిణాంక అక్కడ భూగర్భ జలాలు అంతరించి పోవా ? సహజ వనరులు అంతరించిన తర్వాత అది ఏడారే గదా ? ఎడారి మట్టి కాళ్ళ మహా రాక్షసి వలె విస్తరించడం వలన జనావాసాలను ముంచెత్తుతున్నట్టే గదా ? ఇప్పుడు పసిడి పంటలు పండుతున్న ఈ నేలమ్మ రేపు రేపు రేగిస్తాన్ గా మారి పోతే దానికి కారణం నువ్వూ నేనేనా ?

ఏన్దో ఇదంతా , ఏమి జరుగుతున్నదో ! మనసోంటోల్లమ్ మాట్లాడితే అభివృధ్ధి నిరోధకులమ్ అట . అరె భై ! రేపటి తరాలకు నిలువ నీడలేకుంట, కాలూన జాగలేకుంట , పీల్చేతందుకు సరిపడ గాలి లేకుండా ,  ఉన్నకాడికి నువ్వే ఆంబాసిమ్ పట్టుపట్టి తోడుకొని జుర్రుక  తింటే , మా అసోంటోల్లు మంట్లే గలిస్తే మానాయే గానీ నోట్లే బంగారు చెంచాలు పెట్టి , పాదాలకింద రెడ్ కార్పెట్ పరిచి ఈ భూమ్మీదికి మీ మీ సంతానాలను తోలుకొని వస్తున్నారే ! వాళ్ళ సంగతి కూడా మీకు పట్టి లేదా పెట్టుబడి దారుళ్ళారా ? వాళ్ళకు రక్షణ కవచాల్లా నిలిస్తున్న పాలకు లారా అని నిలదీస్తున్నట్టుగా ఉంది మన కోట్స్ గార్డెన్ కొశ్చనింగు.

Sunday, March 12, 2017

ఇంటిమీదెవుసమ్ 34

                                                              

ఎవుసమ్ ఫలితం కొంత  నిరాశా జనకం కావడానికి నాకైతే కోతుల బెడద, నాసిరకం విత్తనాలకు తోడు పగలు అలివిగాని  ఎండ, సాయంత్రాలు గాలి దుమారం,కారణాలు అవుతున్నాయి.  అయినా విడిచి పెట్టేది లేదూ , కాసినన్నే ఆయే అనుకుంటా . అయితే మనుసున పడుతలేదు అన్నప్పుడల్లా చిన్ననాటి మిత్రుడు నాగేందర్ వద్దకు వెళ్తుంటాను . మొన్నోకసారి నేను వెళ్ళే వరకు ఆయన అప్పుడే ఆయన ఒక సినిమా చూసిండట, దాని కథ చెప్పుకొచ్చిండు.

సగం ల నుంచే చూసిండట . సినిమా లో హీరో చనిపోతాడట. హీరో చనిపోవడాన్ని దర్శకుడు సింబాలిక్ గా ఇలా చూపాడట .  పక్షులన్నీ వలస పోతుంటాయట , అలిసి , శక్తి క్షీణించి  పోయిన పక్షులు కొన్ని అనివార్యంగా  చనిపోతుంటాయట . చనిపోయే వాటికి ఇక నేను రెక్కలు ఆడించ లేను అన్న సోయి కలిగే ఉంటాయట కానీ తన నిష్క్రమణ గుంపు పక్షులకు తెలియ కుండా వెనుకకు తప్పుకొని తను రాలిపోతూ కూడా గుంపు ప్రయానం ముందుకు సాగడానికి సహకరిస్తాయట . ఆ విషయం చెబుతూ అది ప్రకృతి ధర్మం.  ప్రకృతి ధర్మం అని అంటూనే ఈ వలసలు అనేవి అనాది నుండి ఉన్నవే, వలసల కారణంగానే జనసమూహాల నాగరికత సుసంపన్నం అయింది అనడానికి అనేక ఉదాహరణలు చెప్పుకోవచ్చు అన్నాడు. అయితే వలస వచ్చిన పక్షులు అయిన జంతువులు అయినా అప్పటికే స్టానికంగా ఉన్న ఆయా సమూహాల పైన ఆధిపత్యం చలాయించినప్పుడు ఘర్షణలు తప్పవు. అప్పుడూ తప్పలేదు ఇప్పుడూ తప్పదు అన్నాడు. క్రీ: పూ: 5 వేల ఏండ్ల కిందటి మెసోపోటేమియా నాగరికత, క్రీ : పూ: 3500 కిందటి సింధూ లోయ నాగరికతలకంటే ముందు ఉన్న "గణ" జీవితాల సమయం లో కూడా కొత్త గణాలు వచ్చినప్పుడు అంతవరదాక ఆ ప్రాంతం లోతిరుగాడుతూ  ఉన్న గణాలు తమకు ఆహారం తగ్గిపోతున్నదని కొత్త గణాలను చంపివేయడం ఆ క్రమం లోనే గణాల స్తానమ్ లో రాజ్యాలు రావడం, ఆ రాజ్యాలు కూడా సరిపోక సామ్రాజ్యాలు రావడం , ఆ మార్పోల్లో ఎన్ని యుధ్ధాలు ఎంత జన హననం జరిగిందో చరిత్రలో చదువుకున్నాము. అట్లాంటి మానవ హననాలు ఇక ముందు జరుగకూడదనే అనేక వ్యవస్తలను మానవ సమాజాలు ఏర్పాటు జేసుకున్నాయి. కానీ కొందరు దుందుడుకు స్వాభావుల కారణంగా వ్యవస్తాలన్నీ కాలరాయబడి మానవ సమాజాలు భయాందోళనలకు గురికావాల్సిన పరిస్తితి ఏర్పడుతున్నదని అంటూ , ఏదీ ఆగదు , మార్పు అనేది సహజం, ఏ మార్పు కోసం ఇది జరుగుతున్నాదో వేచి చూడాల్సిందే అన్నాడు.  

Sunday, March 5, 2017

ఇంటిమీదెవుసమ్ 32

                                                 

ప్రతి దినం ఉదయం ఆరుగంటలకే మా ఇంటి సమీపం లో ఉన్న హెలిప్యాడ్ గ్రౌండ్ కు వాకింగ్ కు వెళ్ళడం అలవాటైంది. కరీంనగర్ జిల్లాకు ఎప్పుడో కొండా రెడ్డి అనే ఒక ఆర్ డి వో ఉన్నప్పుడు ఆ గ్రౌండ్ లో వేప చెట్లు నాటించిండు . పొద్దున పొద్దున గ్రౌండుకు పోతే  ఇప్పుడైతే కమ్మటి వేప పూత వాసన వస్తది . అక్కడి చల్లటి గాలి ఒక్కసారి అలువాటైతే ఇక పొద్దున పోకుంటే ఏదో కోల్పోయినట్టు ఉంటది. అక్కడ ఆరోగ్యం కోసం రకరకాల మనుషులు వస్తుంటరు. సామాన్యంగా నా మానాన నేను కాసేపు నడిచినంక కొన్ని ఆసనాలు వేసుకొని మొక్కలకు నీళ్ళు చళ్లడానికి ఇంటికి వస్తుంట . అప్పుడప్పుడు కొందరు వ్యక్తులు ఎందుకోగాని పక్కోళ్లను మెసిలియ్యకుంటే వాళ్ళకు మనుసుల వట్టది గావచ్చు , ఒకతను , పరిచయస్తుడే లెండి, నా పక్కకు వచ్చి " ఇగో గా సుల్తానా బాద్ రవీందర్ రెడ్డి , నేను , చదువుకొంగ ఒక్క రూమ్ లనే ఉండి చదువుకున్నం . ఆయిన ఇప్పుడు హైద్రాబాద్ ల ఐదువందల కోట్లకు ఉన్నడు . మనము ఉన్నం ఏం లాభం, ఏ ఉద్యోగం జేసినోడు అంత సంపాయిస్తడు చెప్పు " అన్నడు .  "ఒక మనిషి సంపాదనే అతడు గొప్పోడు అని చెప్పడానికి గీటు రాయి కాదు గదా " అన్నాను.  " అరె అట్లంటవెంది భై   . ఆయిన చాలా మంచోడు లైన్స్ క్లబ్ మెంబరు గూడా , పేదోళ్ళకు మస్తు సహాయం జేస్తడు " .. అంటూ సంభాషణ కొనసాగిస్తున్నడు .అతని తో వాదన వెట్టుకుంటే నా టైమ్ అంతా వెస్ట్ అయితది . మొక్కలకు నీళ్ళు వెట్టెవరకు ఎండ అయితది అని విచారం జేస్తున్న. ఇంతల ఆపద్బాంధవుని తీరుగా ఇంకో వాకింగ్ దొస్తు వచ్చిండు. మా మధ్యన జరుగుతున్న ముచ్చటంత ఆయన వింటూనే ఉన్నడు కనుక"  ఐతే సంపాయించినోడే మొనగాడంటరా సారూ " అన్నడు. అంతే గదా అన్నడు. ఐతే గాంధీ మహాత్ముడు ఏమన్నాడో విను , " నీ దగ్గర నీ కనీసావసరాలకంటే ఒక్క రూపాయి ఎక్కువున్నా అది నీవు నీ పక్కొని జేబుల నుంచి దొంగిలించి నట్టే అన్నడు " అన్నాడు . " గాంధీల కాలం గాదండి ఇదీ, పెట్టుబడి లేంది అభివృధ్ధి ఎట్లా జరుగుతది . చేతగాని వాళ్ళు మాట్లాడే మాటలు అయ్యన్నీ " అన్నడు దురుసుగా  . ఈయనకు  జర కాలి నట్టైంది .  "సారూ మీరు చరిత్ర చదువుకున్నారా"  అని అడిగిండు. " ఓ మస్తుగా చదువుకున్నం "అన్నడు. " మీరు ఏమి చదువుకున్నారో గాని నేను చెప్పుతా విను" ,  అన్నడు.

మానవ పరిణామ శాస్త్రం లో మనలను అంటే ఇప్పుడు ఈ భూమి మీద ఉన్న మన  మనుషులను నియాన్డార్తాళ్ మానవులు అంటారు. వీళ్ళు భూమి పైన 40 వేల ఏండ్ల కిందటి నుండి మాత్రమే ఉన్నారు. అంతకు ముందు హెమోసేపియన్స్ , వారికంటే ముందు ఎరక్టస్, వాళ్ళ కంటే ముందు ఆస్ట్రోలోపితికన్స్ 4 మిలియన్స్ ఏండ్ల కిందనుండి ఉండేవారు. చరిత్రలో హరప్పా మహంజొదారో నాగరికత గురించి విన్నారు కదా ? అది క్రీ; పూ; 3300 నుండి క్రీ; పూ; 1300 ఏండ్ల కిందటిది .  మీ లాంటి గొప్పవాళ్లు చెప్పే వేద కాలం , క్రీ; పూ; 1500 నుండి 1100 వరకు. మీరు చెప్తున్న పారిశ్రామిక విప్లవం క్రీ; శ ; 1760 నుండి క్రీ;శ' 1820,1840 వరకు. అంటే 200 ఏండ్ల కిందటి వరకు నీ పెట్టుబడి అనే భావనే లేదు. క్రీ;శ ; 1914 -1918 వరకు మొదటి ప్రపంచ యుధ్ధం, 1939 -1945 రెండవ ప్రపంచ యుధ్ధం తర్వాత గదా మీరిప్పుడు గొప్పగా చెబుతున్న  అమెరికా ,పెత్తనం, 1990 ల తర్వాత గదా గ్లోబలైజేషన్ ,పేరుతోటి  పెట్టుబడులు అభివృధ్ధులు, అభివృధ్ధి పేరుతోటి అలివిగాని వనరుల విధ్వంసం జరుగుతున్నది. మంచి చెడు, విచక్షణ వదిలేసి , ఎవ్వడు ఎట్లా జచ్చినా నాకేంది అనే బాపతు లక్షలు కూడబెడితే, జర మానవత్వం ఉన్నోళ్ళు మనుషుల తీరుగా మిగిలి పోతున్నరు . 40 వేల ఏండ్ల నుండి ఈ భూమి మీద మానవులు జీవిస్తున్నప్పటికి ఈ ఇరవై ఏండ్లల్ల జరిగినంత విధ్వంసం అంతకు ముందు ఎన్నడూ జరుగలేదు. అడువులు , గుట్టలు, నదులు, ఆఖరుకు భూమిని సైతం లేకుండా నాశనం జేస్తూ అడ్డగోలుగా సంపాదిస్తూ అదే  అభివృధ్ధి అంటూ , మీరు చెప్పే మాటలు బుధ్ధిన్నోడు ఎవ్వడన్న నమ్ముతడా ? ఇది ఇట్లనే కొనసాగితే మానవ మనుగడే ప్రశ్నార్థకం అయ్యే పరిస్తితి." అంటూ దిమ్మ దిరిగి పోయే జవాబు చెప్పేసరికి, మీరంతా ఆంగ్లీయులు చెప్పిన చరిత్ర మాటలు నమ్ముతూ. , హిందూ దేశం విశ్వాసాలను, సాంప్రదాయాలను ,  భారతీయతనూ అవమాన పరుస్తున్నారని కోపం జేస్తూ విస విస లేసి వెళ్లిపోయిండు .

Wednesday, March 1, 2017

ఇంటిమీదెవుసమ్ 31

                                            

ఉపాధ్యాయ ఉద్యమమమ్ లో కలిసి పనిజేసిన వాళ్ళు చాలా మంది నా వలెనే ఒక్కరోక్కరుగా రిటైర్ అవుతున్నారు. ఆ క్రమం లో వడ్డేపల్లి మల్లేశం అని ఒక ఉపాధ్యాయ ఉద్యమ కార్యకర్త, కవి మిత్రుడు 28 ఫిబ్రవరి నాడు రిటైర్ అవుతున్నా రమ్మంటే హుస్నాబాద్ పోయిన. మధ్యాహ్నం భోజనం ఏర్పాటుచేశారు. తినడానికి ప్లాస్టిక్ కవర్ వేసిన పచ్చ రంగు అట్టా పేపర్లు పెట్టిండ్రు. అందులో తినగూడదు , అవి క్యాన్సర్ కారకాలు అని గట్టిగా చెప్పిన తర్వాత మాకు స్టీలు పల్లాలు పెట్టినా , అన్నీ చోట్ల ఇవే పెడుతున్నారు,  తిని బైట వేస్తే సులభంగా పని అవుతుందని అన్నారు నిర్వాహకులు. అన్నీ సులభతరం చేసుకుంటున్నాం అనుకుంటూనే అలివిగాని రోగాలు కొనితెచ్చుకుంటున్నాము అని చెపుతూనే మా భోజనం పూర్తి జేకుకొని సమావేశం లో కూర్చున్నాము. చాలా మంది పాత మిత్రులు, సహచరులు కలిశారు. ప్రధాన వక్తగా వచ్చిన ప్రొఫెసర్ కాశిం మాట్లాడుతూ భారత దేశం లోని తొలి మహిళా ఉపాధ్యాయురాలైన సావిత్రి బాయి ఫూలే ఆనాడు అంత ధైర్యంగా సనాతన వాదులను ఎదిరించి చదువుచెప్పిన ఫలితంగా ఇవ్వాళ దేశం లో మహిళలకు విద్య అందుబాటులోకి వచ్చిన విషయాన్ని ప్రస్తావించారు. అక్కడ సభాద్యక్షురాలు మహిళా కావడం మూలాన. ఆ తర్వాత అంబేడ్కర్ కు చదువుచెప్పిన ఉపాధ్యాయుని చొరవ లేకుంటే భారత రత్న, రాజ్యాంగ రచయిత, బడుగు బలహీన వర్గాల జీవితాల్లో వెలుగులు నింపే ప్రయత్నం లో  , వారి హక్కులకోసం రాజ్యాంగం లో కొన్ని రక్షణలు కలిపించిన డా: బాబా సాహెబ్  అంబేడ్కర్ భారత దేశానికి లభించక పోయి ఉండేవాడు, కనుక ఉపాధ్యాయుని పాత్ర సామాజిక వికాసం లో గొప్ప పాత్ర పోషిస్తుందని అన్నాడు. ఉపాధ్యాయునికి ఒక మూడు లక్షణాలు తప్పకుండా ఉండాలని చెప్పాడు. గొప్ప అధ్యయన శీలి కావాలి, తాను అధ్యయనం చేసిన అద్భుతమైన విషయాలను మరింత అద్భుతమైన శైలి లో విద్యార్తులకు బోధించాలి, సమాజాన్ని చైతన్యవంతమైన సమాజంగా ముందుకు తీసుకు వెళ్లడానికి నూతన ఆవిస్కరణలను కనుగొని సామాజానికి అందివ్వాలని అన్నారు.  

ఈ క్రమం లో ఆయన భారతం లోని సభా పర్వం నుండి ఒక ఉదాహరణ చెప్పారు. రాయబారిగా వచ్చిన కృష్ణుడు , భీష్మ ,  ధ్రోన, కృపాచార్యుల్లాంటి సభలోని పెద్దలను ఉద్దేశించి ," పాండవులు బతుకడానికి కేవలం అయిదూల్లు ఇమ్మంటున్నారు గదా అవికూడా ఇవ్వనని దుర్యోధనుడు అంటున్నాడు, అప్పుడు మరి యుధ్ధం అనివార్యం అవుతుంది, మీరు ఎవరిపక్షం నిలబడి యుధ్ధం చేస్తారని "  అడుగుతాడటా . అప్పుడు మేము ఇంతవరదాకా కౌరవుల ఉప్పు తింటున్నాము కనుక కౌరవుల పక్షం నిలబడి యుధ్ధం చేస్తాం . "కానీ ధర్మం పాండవుల వైపు ఉంది కనుక పాండవులు గెలువాలని కోరుకుంటున్నాం"  అని అంటారట. ఉద్యోగులుగా, ఉపాధ్యాయులు గా మనం ప్రజల ఉప్పుదిని బ్రతుకుతున్నాం. కనుక మనం ప్రజల పట్ల విశ్వాసం గా మెలుగాల్సిన బాధ్యత ఉంటుందని చెప్పాడు. చాలా మంది ఉద్యోగులు, ఉపాధ్యాయులు , ఎవరైనా ఒక సామాన్యుడు ఈ పని ఎందుకు చేయవు? ఆఫీసుకు ఎందుకు ఆలస్యంగా వచ్చావు అని ప్రశ్నిస్తే " నువ్వెవరు నన్ను ప్రశ్నించడానికి " అని ఎదురు తిరుగుతారు . కానీ వాళ్ళు తినేది ఆ ప్రజల ఉప్పే అన్న జ్ఞానం కలుగుజేసిన కాశీం కు అందరూ చప్పట్లు కొట్టారు.

Monday, February 27, 2017

ఇంటిమీదెవుసమ్ 30

                                                          

శారీరిక శ్రమ కొంచెం ఎక్కువ అయితున్నదో ఎందో ఈ మధ్యన రోజూ మధ్యాహ్నం  నిద్రవస్తున్నది కొంచెం .  బయట డోర్ కొట్టిన చప్పుడైతే కొంచెం ఇబ్బందిగానే వెళ్ళి డోర్ తీసిన. ఎదురుగా , నాతో గతం లో ప్రజాస్వామిక తెలంగాణ కోసం కలిసి పనిజేసిన వీరన్న అనే మిత్రుడు , ఆయన వెనుక ఒక ఆడ కూతురు. లోపాలికి ఆహ్వానించి , ఎండన పడి వచ్చిండ్రు గదా అని  చల్లటి మంచి నీళ్లు రంజన్ ల నుంచి ముంచి,  తెచ్చి ఇచ్చిన.

ఆ: చెప్పండి ఎంపని మీద వచ్చిండ్రు. ఎవరీ అమ్మాయి అని ఆమె దిక్కు చూస్తూ  అడిగిన. అమ్మాయి నిండు చూలాలు . ఈ అమ్మాయి మీకు తెలిసినాయనే,  జాగిత్యాల  యెంకటేశం( పేరు మార్చిన) కూతురు, ఆమే మీతోని మాట్లాడేది ఉందంటే తీసుకొని వచ్చిన అన్నాడు. మళ్ళీ ఆయనే అన్నడు, ఈ అమ్మాయిది లవ్ మ్యారేజి, భర్త ఇంట్ల నుండి వెళ్లగొట్టిండు, తలిదండ్రులు ఇంట్లకు రానిస్తలేరు , ఒక ఇల్లు కిరాయికి తీసుకొని ఉంటున్నది, బియ్యం, పప్పు లు ఫలానా ఆయన మీకు తెల్సినాయినే ఇప్పించిండు , మీరుకూడా ఏమైనా సహాయం చేస్తారేమోనని వచ్చినం అన్నడు. వాళ్ళ నాన్న ఎందుకు రానిస్త లేడు , నేను  వస్తపా ,  అడుగుదాం అన్న. ఆ అమ్మాయి నోరు విప్పింది , అంకుల్ ,ఈ అంకుల్ చెప్పినట్టు మాది ప్రేమ పెళ్లి కాదు,  నిజానికి అతన్ని నేను ప్రేమించలేదు, నా చదువు అయిపోయిన తర్వాత సింగపూర్ ఎయిర్ లైన్స్ లో నాకు ఏర్ హోస్టస్ గా జాబ్ వచ్చింది,నెలా నెలా జీతం డబ్బులు మా నాన కు ఇచ్చేదాన్ని. ఆ డబ్బుల్తో ,  మా నాన ఇల్లుకట్టుకుందాం అంటే జగిత్యాల లో ఇల్లు కట్టుకునుడు మొదలు పెట్టినమ్, మా ఇంటిముందర ఉండే వడ్లోల్ల పిల్లడు ఎప్పటికీ నన్ను చూస్తూ ఉండేది, నన్ను చూస్తున్న విషయం గమనించినా  , తెలిసీ తెలియని వయసు లో ఫాంటసీ గా అనిపించి నేను ఎప్పుడూ అభ్యంతర పెట్టలేదు. ఒక రోజూ హైద్రాబాద్ లో డ్యూటీ ముగుంచుకొని ఇంటికి వస్తుంటే నన్ను కిడ్నాప్ చేసి రేప్ చేసిండు. పేపర్లో కూడా వచ్చింది. కేస్ పెట్టినం. కేసు ముగుంపు దశకు వచ్చే సమయం లో మా వకీళ్ళు ఏమి లోపాయి కారి ఒప్పందానికి వచ్చిండ్రో ఏమో కానీ అతడు నిన్ను పెళ్లి జేసుకుంటడు కేసు విత్ డ్రా జేసుకొమ్మని ఒత్తిడి చేసిండ్రు. సరే అని ఒప్పుకొని అతన్ని పెళ్లి జేసుకున్న. కులం గానోన్ని, ఏమి ఉద్యోగం సద్యోగం, సంపాదన లేనోన్ని పెండ్లి జేసుకున్నవని మా నాన నన్ను ఇంటికి రావద్దన్నడు . హైద్రాబాద్ ల నే ఇల్లు దీసుకొని అక్కన్నే ఉండుకుంట నేను డ్యూటీలు చేస్తూ ఉండేది. ఆయనకు కూడా దేశాలన్నీ తింపి చూపిన. ఏమి పనిచేయక పోయేది. నా జీతం డబ్బులు మొత్తం అతడే తీసుకుంటుండేది. ఆ  డబ్బులతోటే ఆయన ఇద్దరు చెల్లండ్ల పెళ్లిళ్లు కూడా చేసినమ్. ఇంతలా నాకు ప్రెగ్నెన్సి వచ్చింది. కనుక ఫోర్స్ బుల్ సెలవులో ఉండవలసి వచ్చింది. హైద్రాబాద్ లో ఇల్లుకిరాయి ఎందుకని జగిత్యాల వచ్చినం. ఒకరోజు రాత్రి  బాగా తాగి తనతో బాటు మరొకడిని వెంట దీసుకొని వచ్చి మా బెడ్ రూమ్ లోకి తోలిండు. ఆ వచ్చిన వాన్ని నేను తీవ్రంగా ప్రతిఘటించిన . నా భర్త లోపటికి వచ్చి ఈయన ఎవరనుకుంటున్నవ్ , ఆయన తల్సుకుంటే నీ లాంటి వాళ్ళు బోలెడు మంది ఆయన కాళ్ళ  కాడ  పడి చస్తర్, ఒప్పుకోక పోతే చంపుత అంటూ తన చేతుల ఉన్న కత్తి తోటి ముఖం పైన చేతుల పైన గాయాలు చెసిండని చెప్పింది. ( సంక్షిప్తత దృస్ట్యా, సభ్యత దృస్ట్యా కొంత ఎడిట్ చేశాను) . వెంటనే పోలీస్ స్టేషన్ కు వెళ్ళి ఫిర్యాదు చేసిందట, కానీ ఎవరూ పట్టించుకోలేదట, హాస్పిటల్ కు వెళ్ళి వైద్యం చేయించుకొని వారం రోజుల తర్వాత హైద్రాబాద్ వెళ్ళి పోలీస్ మంత్రిని కలిస్తే ఆయన అక్షింతలు వేసిన తర్వాత గాని నిందితుణ్ణి అరెస్ట్ చేసి జైల్ లో వేయలేదట. ఆ పని అంతా అయిపోయి తండ్రి ఇంటికి వెళ్తే  నీవు ఇట్లా గర్భం పెట్టుకొని నా ఇంట్లో తిరిగితే ,  నాకు పెండ్లి కావాల్సిన బిడ్డ ఉంది,   అంతగా ఐతే మరి గర్భ విచ్ఛిత్తి చేసుకొని రా అప్పుడు ఆలోచిస్తా , నిన్ను ఇట్లా ఇంట్లో పెట్టుకుంటే దానికి పెళ్లి కాదు, అన్నాడట. నన్ను కనలేదా తండ్రిగా నీకు బాధ్యత ఏమీ లేదా అంటే నువ్వు ఎక్కడనన్న  పో నాకు నీతో సంబంధం లేదు అన్నాడట. అంటూ బోరున విలపించింది. చాలా బాధ అనిపించింది. నా వంతుగా కొంత ఆర్థిక సాహాయం అందించి,  ఇట్లాంటి సందర్భాల్లో సహాయం అందించే ఒక స్వచ్ఛంద సంస్త అడ్రస్  హైయద్రాబాద్ ఇచ్చి పంపిన.

ఆ  పిల్ల అట్లా కావడానికి ఆమె తండ్రి భావించినట్టు అంతా ఆ పిల్ల తప్పేనా ? ఆమెను కిడ్నాప్ చేయడం వాని దుర్మార్గమే కావచ్చు , కానీ అక్కడ ఆ తండ్రి తన రెక్కలల్లో దాచుకోవాల్సిన తీరులో లోపమే లేకుండా ఉండే అందామా ? ఆయన ఆ లోపం చేసి ఉంటే , అందుకు ఈ  సమాజం , వ్యవస్త ,  మీడియా పాత్ర లేనే లేదా ? ఆ రేపిస్టు  అంతా నిర్భీతిగా ఒక అమ్మాయిని రేప్ జేసి , పెళ్ళాడి , తార్పుడు గాడు గా మారేటంతటి దుర్మార్గుడుగా మారడానికి ఈ ప్రభుత్వాల, చట్టాల, పాలనల, దోషం లేదని అందామా ? మొత్తంగా మనిషి ఇంత స్వార్థ పరుడు గా మారుతున్న సందర్భం లో అనేక ప్రశ్నలను మనకు మనం వేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందనిపిస్తున్నది. అమెరికా లోని కాన్సాస్ లో ఆడమ్స్ ఫ్యూరిస్టర్ అనే జాత్యహంకారి , శ్రీనివాస్ కూచి బొట్లను కాల్చి చంపినప్పుడు అదే జాతికి చెందిన ఇయాన్ గ్రీల్లోట్ తుపాకి తూటాలకు అడ్డు నిలిచి అలోక్ ను మృత్యుముఖం నుండి రక్షించి " నా తోటి వ్యక్తి కోసం నేను ఏమి చేయాలో అది చేశాను " అంటాడు. అలాంటి నిస్కల్మషమైన మనుషులను కులాల వారిగా మతాల వారిగా , దేశాలా వారిగా , జాతుల వారిగా విభజిస్తున్నది ఎవ్వరూ ? వారి పట్ల మనం ఎందుకు జాగ్రత్తగా ఉండలేక పోతున్నాం.? వారి మాయ మాటలకు మోస పోయి అధికార పగ్గాలు  ఎందుకు అప్పగిస్తున్నామో మనుసున్న మనుషులుగా అందరం ఆలోచించాలి. అని నేను ఇది ముగిస్తుంటుండగా నా భార్య పైన బంగ్ల మీద కోతులు ఏందో బాగా లొల్లి జేస్తున్నై ఉరుకు ఉరుకు అంటే బంగ్ల మీదికి పరిగెత్తిన,  కోతులనుండి మొక్కలను కాపాడుకునేతందుకు . కానీ అక్కడికి పోయే వారకు ఏమున్నది. ఒక చిన్న కోతి పిల్ల నేను అమర్చిన జి ఏ వైరుల చిక్కుకొని దాటరాక మొత్తుకుంటున్నది . చిన్న,  పెద్ద కోతులన్నీ ఆ చిన్న కోతికి మద్దతుగా అక్కడ చేరి ,  పెద్ద బొబ్బ వెడుతున్నై. వాటి దగ్గరకే మనం పొలేని పరిస్తితి. ఒక పెద్ద కోతి మెల్లెగా సుతారంగా ఆ పిల్ల కోతిని తీగల్ల నుంచి దాటించుకొని తీసుకొని పొంగానే కోతులన్నీ అక్కడి నుంచి కామ్ గా వెళ్ళి పోయినై. జంతువులమ్ కాదు మనుషులం అని చెప్పుకొనే మనం అందరం అట్లా స్పందించే లక్షణం మళ్ళీ ఎప్పుడు అందిపుచ్చుకుంటామో వేచి చూద్దాం !

Wednesday, February 22, 2017

ఇంటిమీదెవుసమ్ 29

                                                   

" మనం కూరగాయలు పండించాలంటే మనం నడుం వంచాలి " . నానాజీ , రూఫ్ గార్డెన్ , (చీడ పీడ) వాట్స్ అప్ గ్రూప్.

ఎవరికైనా ఏ పనికైనా ఈ సూత్రం వర్తిస్తుందని అనడానికి నా అనుభవం చెపుతాను చదువండి.  1973 లో కరీంనగర్ ఎస్సారార్ డిగ్రీ కాలేజీ లో బి ఎస్సీ కాంగానే గణిత ఉపాధ్యాయుల కొరత వలన మాకు బి ఎడ్ లేకుండానే 150 రూ: వేతనం పైన మా బ్యాచీ లో చాలా మందిని   హాఫ్ ఏ మిలియన్ స్కీమ్ కింద ఎంపిక జెసి , వేతనం తక్కువ కనుక ఎవరి ఊరికి సమీపాన వారిని  టీచర్లు గా నియమించిండ్రు.  అట్లా నాకు మహాదే పూర్ సమితి లోని మా ఊరు ధన్నవాడ పక్కనే ఉన్న గంగారం హైస్కూల్లో పోస్టింగ్ వచ్చింది . నా వయస్సు అప్పుడు 21 . నా విద్యార్థులు నా కంటే అయిదారెండ్లు చిన్నవాళ్లు. కనుక మేమంతా దోస్తుల లెక్కనే ఉందుము. పొద్దుగాల పది నుంచి మాపటీలి నాలుగున్నర దాకా లీజర్ అన్నది లేకుండా పాఠాలు చెప్పుడు. చుట్టి అయిందంటే పిల్లలు మేము కలిసి వాలీ బాల్ ఒక రోజైతే బాల్ బ్యాట్మెంటన్ మరో రోజు ఆరు గంటల దాకా ఆడుకునుడు. చాలా ఖుషీ గా సాగిపోతున్న  రోజులు.  

అప్పటిదాకా ఆ బడికి హెడ్ మాస్టర్ గా ఉన్న శ్రిపెరంబుదూరు శీనయ్య సార్  బి.ఎడ్ . ట్రెనింగ్ చేయడానికి వరంగల్ వెల్లిండు. కానీ ఆయన భార్యా పిల్లలు మాత్రం గంగారం లోనే ఉండే వాళ్ళు. అప్పుడు వాల్లకు వేతనం ఇచ్చి ట్రెనింగ్ పంపిండ్రు. ఆయన ట్రెనింగ్ సహచరులు  ,  కాల్వ శ్రీరామ్ పూర్ మండలం  మల్యాల లో పనిజేస్తున్న  రాపోలు రవీందర్ రెడ్డి  , కరీంనగర్ జిల్లా  ఎలిగేడు లో పనిజేస్తున్న ముప్పాళ లక్ష్మణ్ రావు లు .ఆయన వేతనం తీసుకోవడానికి వచ్చినప్పుడల్లా ఓరుగల్లు పోరు ముచ్చట్లు చెప్పేటోడు . చాలా ఉత్సాహంగా ఉండేటియి . కానీ మా నాయిన నన్ను 1962 ల  ఆరో తరుగతికి మంతెనకు పంపే టప్పుడు , ఆ తర్వాత నా మనుసు పక్క తొక్కుల్లు తొక్కినప్పుడల్లా  ఆయన చెప్పిన మాటలు ఎప్పుడు నన్ను కట్టిపడేసెటియి . " కొడుకా ! మా నాయిన వందెకురాల భూస్వామి, కానీ ,ఆయినను కాదని  నేను కట్టుబట్టల తోటి , భుజాన మొకేసుకొని కలువచెర్ల విడిచి ఈ ఊరు ధన్నవాడ కు వచ్చిన. నా స్వంత కస్టమ్ తోటి మిమ్ములందర్నిగౌరవంగా  సాదుకోస్తున్న. మొన్న చూసినవ్ గదా! రాధకిస్టయ్య(మాజీ స్పీకర్ శ్రీపాద రావు తండ్రి) పంతులు తోటి పీవీ సాబు ( మాజీ భారత ప్రధాని, అప్పుడు మంథని ఎమ్మెల్లే. పోటీదారు )మనింటికి వచ్చి అందరి ఓట్లు వేపించుమని  అడిగిండంటే నేను అందరితోటి మంచిగా ఉండేపటికేనే గదా?  ఇసోంటోల్ల తోటి కూడా మంచిగ ఉండాలే . లేకుంటే  బతుకుడు కస్టమ్ .   కనుక ఏ పంచాయితీలకు పడావులకు పోవద్దు, నీ పనేన్దో నువ్ జేసుకో . ఎవ్వని మీద ఆధార పడకుండా బతికే బతుకు దెరువు సంపాయించుకో . నీ బాధ్యత నువ్ వంద శాతం సరిగ్గా  నిర్వహించి ఈడు సరేరా అనిపించుకునే బతుకు బతుకు . ఎండ్ల ఏలు వెట్టినా కాలి పోతవు . నిన్నెవ్వడు కాపాడాడు , , అని చాలా గట్టిగ చెప్పిండు. ఆ మాటలు  1979 లో ఆయన  చనిపోయే దాకా నా పైన చాల ప్రభావాన్ని చూపినై .

  అది అప్ గ్రేడెడ్ హై స్కూల్ . ఆరుగురు సార్లం, ఎనిమిది తరగతులు , 350 మంది పిల్లలు. శీనయ్య సార్ ప్రభావం వలన   చదువు ఇక్కడ బాగా చెప్పుతరని, గొప్ప పేరు ఉన్నందున ఎక్కడెక్కడి నుంచో పిల్లలు వద్దురు. తరగతి గదులు చాలి నన్ని లేకుండే. ఒక రోజు ఊల్లే పెద్దమనుషుల తోటి మీటింగ్ పెట్టినం. రెండు పెద్ద పెద్ద కొట్టాలు వెయ్యాలే అని  అనుకున్నం ,  మరి ఎట్లా వేసుడంటే ,  ఇంటికి ఒక్క మంచె రగడు, ఇయ్యాలే , పరాయి ఊర్లళ్లనుంచి వచ్చేవాళ్ళు వడ్లోల్ల కూల్లు భరించే టట్టు నిర్ణయం జరిగింది. ఆది వారం నాడు పెద్ద పెద్ద  పిల్లలను వెంట దీసుకొని ఆరుగురం సార్లం ఇంటింటికి దిరిగినమ్. అప్పటిదాకా ఆ గ్రామాలల్లో మాగి జొన్న అని తెల్ల జొన్నలు పండిద్దురు . అప్పటికి అవ్వన్ని అడివంచు ఊళ్ళు కనుక జొన్న కంకులు తినడానికి రామ చిలుకలు , గోర్రెంకలు , దుబ్బురు పిట్టలు, జక్కోరుగాళ్ళు, ఊరువిసికలు బొమ్మానంగా వచ్చేటియి . వాటినుండి కావలికి చేనుకు ఒకటి లేదా రెండు మంచెలు వేద్దురు . కనుక ప్రతి ఇంట్ల గెల్లాలకు మంచ రగడులు అనే ఈ వాసాలు ఉండేటివి. ఇగ మాకు ఊరి పెద్దల లైసెన్స్ ఉన్నది గదా ? ఊళ్ళోళ్ళకు కూడా విషయం తెలుసు కనుక ,  వాళ్ళ ఇంటికి పోంగానే వాసాలు బయట పెడుదురు . మొదలు దిక్కు మేమూ , కొసల దిక్కు పిల్లలు,  పట్టుకొని బడికి తీసుక వచ్చినమ్. పిల్లల తలిదండ్రులు కొందరు వడ్ల పని వచ్చిన వాళ్ళు ఉండిరి . వాళ్ళ సహకారం తోటి రెండు కొట్టాలు( పెద్ద పూరిపాకలు) కట్టుడు అయింది. ఇగ పైన ఎండగొట్టకుంట , వానకు  ఉరువకుంట పైకప్పు కావాలే. ముందుగాలనే దీనికి కూడా ఉపాయం చేసుకున్నం . ఏందంటే గంగారం , దామరకుంట మధ్యన విలాసాగరం అనే ఊరు ఉంటది. విలాసాగరం చెరువు చాలా పెద్దది. తుంగ గడ్డి అని ఆ చెరువులో పుష్కలంగా ఉంటది . అది కోసుకొని వచ్చి ఎండబెట్టి పైన కప్పుతే బేఫికర్ , అనుకున్నం . కానీ చెరువుల బాగా జనిగెలు ఉంటై . అండ్లకు దిగుడు ఎట్లా అనుకుంటుండంగనే చీర్ల సూరయ్య అనే విద్యార్థి అదెంత పని సార్ , పొగాకు రసం కాల్లకు రాసుకొని దిగుతిమా అంటే అవి మన జోలికి రావు అన్నడు . శని వారం , ఆదివారం , రెండు రోజులు సార్లం ఆరుగురం, పెద్ద పిల్లలు ఒక వంద  మంది దాకా ఈలసరం చెరువులకు దిగి ఎనిమిది బండ్ల తుంగ గడ్డి కోసీనం . సర్పంచ్ బండ్లు పంపించిండు . తుంగ గడ్డి బడికి చేరింది. ఎండబెట్టినంక పిల్లలు ,  సార్లం కలిసి తుంగ ను కొట్టాల పైన పైకప్పుగా కప్పినమ్ .  పైసా ప్రభుత్వ బడ్జెట్ లేకుంట మా బడి ఆకామిడేషన్ సమస్య పిల్లలం ,మేమూ కలిసి పరిష్కరించుకున్నం .ఈ పానంతా బడి పనిదినాలు కాకుండా సెలవు రోజుల్లనే అయ్యేటట్టు చుకున్నాం  . కానీ ఇప్పుడు ఊరూరికి కావాల్సినన్ని బిల్డింగులు ఉన్నై, అవసరానికి మించి సార్లు ఉన్నరు , కానీ చదువుకొనేతందుకు  మాత్రం  విద్యార్థులు కరువైండ్రు . ఇక్కడ ఎవరి బాధ్యతను ఎవరు సక్రమంగా నిర్వహించ లేక పోయారు అంటే ,  ప్రభుత్వమే అని ఉపాధ్యాయులు , కాదు కాదు , ఉపాధ్యాయులే నని ప్రభుత్వాలు, కాదు కాదు కానే కాదు వీళ్ళిద్దరు కలిసే ప్రభుత్వ పాఠశాలలను భ్రస్టు పట్టించి సమాజం లో విలువలు దిగజారి పోవడానికి కారణమయ్యారని ప్రజలు అంటున్నారు. కనుక ఇప్పటికైనా ఉపాధ్యాయులు, ప్రభుత్వాలు కళ్ళు తెరిచే విధంగా ప్రజల నుండే ఒత్తిడి రావాల్సిన అవసరం ఉంది.